Zobacz człowieka Zatrzymaj stygmatyzację!

„Sądziłem, że wydziwiasz, gwiazdorzysz”. „Sądziłam, że to sobie wszystko wymyśliłaś” – przyznaje mężczyzna i kobieta w spotach kampanii „Zobacz człowieka”. Zdarzyło im się stygmatyzować osoby w kryzysie psychicznym znajdujące się w ich najbliższym otoczeniu. „Nie osądzaj. Wspieraj osoby w kryzysie psychicznym” – apelują ambasadorzy akcji, Sebastian Karpiel-Bułecka i Julia Wróblewska. 

Zaburzenia psychiczne dotykają blisko co czwartą osobę w Polsce. Wiele z nich, które  zmagają się z chorobą staje się również obiektem stygmatyzacji. Coraz bardziej powszechnego zjawiska, które łączy się z uprzedmiotowieniem i dehumanizacją osoby jej doświadczającej. Stygmatyzacja redukuje człowieka do choroby psychicznej i pozbawia go innych atrybutów człowieczeństwa.

Celem pierwszej w Polsce tak dużej kampanii poświęconej stygmatyzacji i autostygmatyzacji osób w kryzysie psychicznym jest zdefiniowanie pojęcia stygmatyzacji oraz zaprezentowanie właściwej postawy wobec tego zjawiska. Postawy wspierania, a nie osądzania. Otwartości i uwrażliwienia na osoby w kryzysie psychicznym, a także ich bliskich. 

Jak pokazało „Kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań – EZOP II”[1] wykonane przez  Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, wprawdzie 58% badanych zadeklarowało postawę życzliwości wobec osób w kryzysie psychicznym, ale jednocześnie sprzeciwiło się ich funkcjonowaniu w konkretnych rolach społecznych, zwłaszcza w przypadku, gdy role te wiązały się z większą odpowiedzialnością. Ponadto choroby psychiczne wymienione zostały wśród trzech budzących lęk przez około 20% osób, co oznacza, że sytuuje się je pomiędzy chorobami bezpośrednio zagrażającymi życiu a takimi obciążonymi stygmatyzacją. 

W kampanii wykorzystano dwuznaczność zwrotu „Sądziłem, że…”, rozumianego jako: wydawało mi się, bo nie wiedziałem i nie rozumiałem – a z drugiej strony – bardzo często oznaczającego wydanie wyroku, skazanie na cierpienie, ból, izolację i odrzucenie. 

Komunikat, nie piętnując, skierowany jest do tych, którym zdarzyło się stygmatyzować osoby z problemami zdrowia psychicznego. Otrzymują oni czytelny przekaz – czas to „sądzenie” zmienić,  bo już „wydawać się” nie będzie. Kampania podpowiada, by nie patrzeć przez pryzmat choroby – zamiast tego zajrzeć do środka i dzięki temu – zobaczyć człowieka. Hasło „Zobacz człowieka” jest jednocześnie adresem strony – www.zobaczczlowieka.pl, na którą wszyscy zainteresowani mogą wejść, by poszerzyć swoją wiedzę na temat stygmatyzacji. 

Poprzez wykorzystane w kampanii spoty widz jest świadkiem bardzo intymnego i osobistego wyznania kierowanego do osoby dobrze znanej z przestrzeni publicznej. Głównymi ambasadorami akcji w jej pierwszej odsłonie są Sebastian Karpiel-Bułecka oraz Julia Wróblewska. Oprócz tego kampanię wesprą historiami swoich doświadczeń inne znane osoby, które wezmą udział w filmach edukacyjnych. Materiały będą stopniowo publikowane na stronie internetowej projektu. Ambasadorzy w szczerych rozmowach opowiedzą, co czuje osoba stygmatyzowana i co można oraz należy zrobić, aby stygmatyzację zatrzymać. W ten sposób kampania oddaje głos największym ekspertom – osobom dotkniętym stygmatyzacją. Oprócz tego, przygotowane zostaną filmy edukacyjne z udziałem ekspertów, które zaprezentują temat od naukowej strony. 

Kampania skierowana jest do całego społeczeństwa, a przede wszystkim młodzieży 
i młodych dorosłych w wieku 16-30 lat, a także mężczyzn w wieku 30-45 lat, ze szczególnym uwzględnieniem osób zamieszkujących mniejsze miejscowości, poniżej 5 tys. mieszkańców. 

Działania promocyjne w ramach kampanii obejmą swoim zasięgiem outdoor, kina, telewizję, internet, radio oraz prasę. 

Spoty telewizyjne do obejrzenia: 

https://youtu.be/x-JUDXsDJ9M 

https://youtu.be/1vGmwz99Pyk 

***

Kampania edukacyjno-informacyjna „Zobacz człowieka” ma na celu przeciwdziałanie stygmatyzacji oraz autostygmatyzacji osób doświadczających zaburzeń i chorób psychicznych. Poprzez materiały promocyjne i edukacyjne umożliwia zdobycie i poszerzenie wiedzy w poruszanym temacie, a także podpowiada właściwą postawę – życzliwości 
i otwartości – jaką powinno się zająć wobec osób w kryzysie psychicznym oraz ich bliskich. Kampania skierowana jest do całego społeczeństwa, a przede wszystkim młodzieży 
i młodych dorosłych w wieku 16-30 lat, a także mężczyzn w wieku 30-45 lat, ze szczególnym uwzględnieniem osób zamieszkujących mniejsze miejscowości, poniżej 5 tys. mieszkańców. 

Kampania „Zobacz człowieka” potrwa do końca 2024 r. Zadanie realizowane jest ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, finansowane przez Ministra Zdrowia.

Więcej informacji znaleźć można na stronie kampanii www.zobaczczlowieka.pl.