Rozmowa z lek. med. Krzysztofem Kołczem, specjalistą psychiatrii. Wizyta u psychiatry nie taka straszna

- Co 5 pacjent zgłaszający się do lekarza pierwszego kontaktu choruje na depresję – to tylko statystyka czy smutna prawda?

- Depresji jest bardzo wiele rodzajów, mamy depresję jako objaw choroby psychicznej, tzw. afektywną. Istnieją również różne depresje z grupy chorób nerwicowych, depresje nerwicowo – lękowe – a te zaburzenia są rzeczywiście często spotykane.

- Mówi się też, że depresja dotyka głównie kobiet – czy zatem mężczyźni mogą czuć się bezpiecznie?

- Jest to nieprawda. W przypadku depresji można powiedzieć, że choroba dotyka zarówno kobiet jak i mężczyzn demokratycznie. Z mojego doświadczenia wynika jednak, że kobiety szybciej proszą o pomoc. Z perspektywy wielu lat praktyki jednak obserwuje, że również mężczyźni coraz częściej decydują się na wizytę u psychiatry.

- Jakie objawy mogą nas skłonić do wizyty u psychiatry?

- Do poradni zdrowia psychicznego nie potrzeba skierowania. Każdy człowiek ma prawo mieć gorszy nastrój, być podenerwowany – nie powinno jednak być tak, że okresy obniżonego nastroju trwają wiele dni, tygodni, są niezależne od wydarzeń życiowych. Niepokoić powinna nas utrata wagi, 5 kg w ciągu kilku miesięcy, zaburzenia snu, istotne zaburzenia koncentracji, płaczliwość, nagłe wybuchy płaczu, nagłe wybuchy złości, które są inne niż wynikały z dotychczasowej emocjonalności każdego z nas.

- Czy bezsenność jest zawsze chorobą?

- Każdy człowiek ma prawo do tzw. bezsenności przygodnej, tzn. co jakiś czas może się zdarzyć, że nie możemy zasnąć. Po zgłoszeniu się do lekarza takie zaburzenia można leczyć pierwszym z brzegu lekiem nasennym. Natomiast bardziej niepokojący jest fakt, jeżeli zaburzenia dotyczą nocnego wybudzania, budzimy się o czwartej rano i nie możemy potem już zasnąć.

- Czy wizyta u psychiatry nadal krępuje?

-  To zależy. Są ludzie, którzy bardzo ciężko emocjonalnie znoszą taką wizytę. Z naszej strony staramy się, aby przeprowadzić rozmowę tak delikatnie jak to możliwe. Kampanie społeczne w mediach odgrywają coraz większą rolę – coraz chętniej pacjenci się na to decydują.

- Czyli choroba psychiczna nie wiąże się z tak dużym napiętnowaniem jak dawniej?

- To zależy od środowiska. Oczywiście są grupy społeczne, w których przed nami jeszcze jest dużo pracy oświatowej. W niektórych zaś fakt, że ktoś podejmuje leczenie psychiatryczne może być uznany za fakt pozytywny, ponieważ daje nadzieję, na powrót do normalnej aktywności.

- Kiedy udać się do psychologa a kiedy do psychiatry?

- Ważne, żeby osoba, która ma jakiekolwiek problemy emocjonalne, psychiczne zgłosiła się do personelu fachowego. Należy pamiętać o tym, że psycholog nie ma prawa przepisywać leków. Jeżeli natomiast wydaje się nam, że potrzebujemy długotrwałej, systematycznej terapii, pracy nad swoimi emocjami, kompleksami – to raczej jest to domeną psychologów.

- Jak ważne jest wsparcie rodziny, znajomych w powrocie do zdrowia chorego i jego funkcjonowaniu?

- W przypadku zaburzeń psychicznych wsparcie rodziny i przyjaciół, którzy są w stanie otoczyć chorego opieką jest niezwykle ważne. Dysponujemy coraz doskonalszymi narzędziami w postaci leków, możemy oddziaływać na bardzo różne elementy naszego zdrowia psychicznego – ogromna większość z nich działa jednak tylko przy systematycznym zażywaniu zgodnie z zaleceniami lekarskimi. Panuje również błędne przekonanie, że leki te uzależniają. Zdecydowana większość leków psychotropowych, w tym leki przeciwdepresyjne nie powoduje uzależnienia.