Por. inż. Izydor Gencza pseudonim „Junak” urodził się 10 maja w 1919 roku w Zelgoszczy w powiecie starogardzkim. Tam też, 29 czerwca 1941r. powołał do życia antyhitlerowską organizację "Jaszczurka". Miała ona działać sabotażowo - dywersyjnie i pracować nad świadomością młodych Polaków na Kociewiu, zwłaszcza w Starogardzie Gdańskim. W jej szeregach zasiadali głównie uczniowie i nauczyciele ówczesnego gimnazjum dzisiaj I Liceum Ogólnokształcącego. Współorganizatorami „Jaszczurki” byli - Paweł Wyczyńskim ps. "Wrzos"- późniejszym prof. literatury w Ottawie oraz Zygmuntem Bączkowskim ps. "Zyga", który zginął walcząc w Powstaniu Warszawskim.
- „Zyga” był z nas najlepszy. Miał „szósty zmysł”. Wszyscy go mieliśmy, ale Bączkowski miał wyjątkowy. Potrafił uciec Niemcom z każdej opresji – wspominał dzisiaj pan Izydor. - Konspiracja to była trudna rzecz. Nie każdy się nadawał. Trzeba było mieć stalowy charakter. Konspirator nigdy nikomu nie powiedział wszystkiego do końca, bo gadulstwo równało się zdradzie – często nieświadomej.
Porucznik Gencza działał głównie na Kociewiu. Niósł pomoc zagrożonym mieszkańcom oraz jeńcom alianckim osadzonym przez Niemców w obozie w Starogardzie Gdańskim. Szerzył antyhitlerowską propagandę. Angażował się w działania, których celem było dostarczanie lekarstw, żywności i pieniądzy osobom ukrywającym się przed Niemcami w lesie - przed poborem do Wehrmachtu lub z innych ważnych powodów. Represjonowany przez starogardzkie Służby Bezpieczeństwa nigdy nie dał się złamać. Praktycznie przez całe życie pomagał innym. Po wojnie skończył budownictwo lądowe na Politechnice Gdańskiej. Będąc już na emeryturze przez wiele lat służył wiedzą i doświadczeniem budowlanym sąsiadom i przyjaciołom sąsiadów.
Dzisiaj pan Izydor ma 97 lat i dwa marzenia. Pierwsze, aby spotkać się z młodzieżą najlepiej I Liceum Ogólnokształcącego w Starogardzie Gdańskim i opowiedzieć jej o „Jaszczurkowcach”, których najwięcej pochodziło właśnie z tej szkoły. Drugim jego marzeniem jest doczekać publikacji, w której spisane zostaną dzieje i wspomnienia członków organizacji, której był założycielem.
Uroczystość wręczenia medalu odbyła się podczas XXX sesji Rady Miasta Starogard Gdański. Uhonorowanemu towarzyszył wnuk Krzysztof Filip.
Reklama
Izydor Gencza pseudonim „Junak” zasłużony dla Starogardu Gdańskiego
31 sierpnia Izydor Gencza współtwórca i komendant antyhitlerowskiej organizacji „Jaszczurka” odebrał z rąk przewodniczącego Rady Miasta i prezydenta miasta medal „Za zasługi dla Starogardu Gdańskiego”. - To najgodniejsze ręce, w których ten medal powinien się znaleźć - powiedział inicjator tego wyróżnienia - Piotr Szubarczyk z Instytutu Pamięci Narodowej. Tytuł zasłużonego dla miasta otrzymał za odwagę, upór oraz niesienie pomocy podczas II wojny światowej.
- 01.09.2016 13:30 (aktualizacja 16.08.2023 11:40)

Data dodania:
01.09.2016 13:30
POLECANE
Przejdź do kategorii
Aktualności Na sygnale Region Kryminalne Gospodarka Rolnictwo Sport Turystyka Ekologia Edukacja Kultura Kociewski Lajt Historia Polityka Kościół Zdrowie Felieton Ogłoszenia #PomagaMY Video PLANUJĘ DŁUGIE ŻYCIE Super Pupil ZOBACZ! POLECANE Ważne w kalendarzu Dobre rady Odeszli od Nas
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: kto ma wiedzieć ten wie
Treść komentarza: Każdy mężczyzna ma na sobie kask, tylko nie każdy regularnie ściąga z niego pokrowiec
Data dodania komentarza: 10.06.2026, 12:59
Źródło komentarza: 15-latka spadła z hulajnogi elektrycznej i uderzyła głową w beton
Autor komentarza: em
Treść komentarza: nie miałam nic przeciwko tej fladze, dopóki nie przeczytałam "Wniosek o usunięcie flagi ma związek z niedawną decyzją prezydenta Ukrainy, Wołodymyr Zełenski, który nadał Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Ukrainy honorowe imię „Bohaterów UPA”. (...) Ukraińska Powstańcza Armia odpowiadała za antypolskie działania na Wołyniu" - i serio ukraińskie flagi jeszcze u nas wiszą po tym ????
Data dodania komentarza: 10.06.2026, 08:16
Źródło komentarza: Czy ukraińska flaga zniknie sprzed Starostwa? Domagają się tego mieszkańcy oraz radny
Autor komentarza: KATARZYNA
Treść komentarza: SZUKAMY gruntów do wydzierżawienia !!!
Kl. IV, V, VI min. 10 ha w jednym obrębie ewiden.
200 000 zł za turbinę/wiatrak – Czynsz roczny
60 000 zł za ha - Czynsz roczny dla magazynu energii
20 000 zł za ha – Czynsz roczny dla farmy PV
Telefon: 697 863 971
Email: [email protected]
Data dodania komentarza: 8.06.2026, 14:20
Źródło komentarza: Będzie obwodnica - rolnicy czekają na wycenę swoich gruntów
Autor komentarza: Duda Andriu
Treść komentarza: Widzę chyba ktoś nie wziął leków. Troszkę fantazja poniosła w ilości osób na prawicowym marszu, jedno zero za dużo. Skoro Ziobro uciekł do Węgier na leczenie czemu tam nie został po zmianie premiera? A Romanowski na co się leczy, że też uciekł z kraju? Jakoś ta propaganda kupy się nie trzyma. Nawet Kaczyński w liście do Ziobry pisał, aby nie wykorzystywał środków z Funduszu Sprawiedliwości do kampanii politycznej. Jak widać Europa się budzi co znaczą prawicowcy u władzy, Węgry miały dość prawej ręki Putina w Europie. Dzięki srodkom z SAFE polski przemysł zbrojeniowy w końcu stanie na nogi i sami będziemy mogli produkować amunicje i sprzęt wojskowy a nie dawać zarabiać Koreańczykom czy Trumpowi. Pan Szubarczyk sieje propagandę nie gorsza niż mistrz w tej dziedzinie w 3 Rzeszy, ale dziś jest wolny internet i ludzie mogą zweryfikować te brednie z faktami.
Data dodania komentarza: 6.06.2026, 01:45
Źródło komentarza: FELIETON: Nec temere, nec timide…
Autor komentarza: BN
Treść komentarza: Piękny
Data dodania komentarza: 2.06.2026, 21:55
Źródło komentarza: Kociewski kącik poezji czytelników
Autor komentarza: Matematyka
Treść komentarza: Abstrahując od rzeczywistości - 1,15 PLN za kilometr, niecałe 400 kilometrów do Warszawy - wychodzi niemal dokładnie jeden przejazd w dwie strony na tydzień. Samochód za 3000 miesięcznie, to bez wpłaty własnej też nie jakoś bardzo premium - nie bardzo wiem, czy jest czego tak się czepiać
Data dodania komentarza: 2.06.2026, 16:07
Źródło komentarza: Kosztowne podróże posła Patryka Gabriela
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Napisz komentarz
Komentarze