Por. inż. Izydor Gencza pseudonim „Junak” urodził się 10 maja w 1919 roku w Zelgoszczy w powiecie starogardzkim. Tam też, 29 czerwca 1941r. powołał do życia antyhitlerowską organizację "Jaszczurka". Miała ona działać sabotażowo - dywersyjnie i pracować nad świadomością młodych Polaków na Kociewiu, zwłaszcza w Starogardzie Gdańskim. W jej szeregach zasiadali głównie uczniowie i nauczyciele ówczesnego gimnazjum dzisiaj I Liceum Ogólnokształcącego. Współorganizatorami „Jaszczurki” byli - Paweł Wyczyńskim ps. "Wrzos"- późniejszym prof. literatury w Ottawie oraz Zygmuntem Bączkowskim ps. "Zyga", który zginął walcząc w Powstaniu Warszawskim.
- „Zyga” był z nas najlepszy. Miał „szósty zmysł”. Wszyscy go mieliśmy, ale Bączkowski miał wyjątkowy. Potrafił uciec Niemcom z każdej opresji – wspominał dzisiaj pan Izydor. - Konspiracja to była trudna rzecz. Nie każdy się nadawał. Trzeba było mieć stalowy charakter. Konspirator nigdy nikomu nie powiedział wszystkiego do końca, bo gadulstwo równało się zdradzie – często nieświadomej.
Porucznik Gencza działał głównie na Kociewiu. Niósł pomoc zagrożonym mieszkańcom oraz jeńcom alianckim osadzonym przez Niemców w obozie w Starogardzie Gdańskim. Szerzył antyhitlerowską propagandę. Angażował się w działania, których celem było dostarczanie lekarstw, żywności i pieniądzy osobom ukrywającym się przed Niemcami w lesie - przed poborem do Wehrmachtu lub z innych ważnych powodów. Represjonowany przez starogardzkie Służby Bezpieczeństwa nigdy nie dał się złamać. Praktycznie przez całe życie pomagał innym. Po wojnie skończył budownictwo lądowe na Politechnice Gdańskiej. Będąc już na emeryturze przez wiele lat służył wiedzą i doświadczeniem budowlanym sąsiadom i przyjaciołom sąsiadów.
Dzisiaj pan Izydor ma 97 lat i dwa marzenia. Pierwsze, aby spotkać się z młodzieżą najlepiej I Liceum Ogólnokształcącego w Starogardzie Gdańskim i opowiedzieć jej o „Jaszczurkowcach”, których najwięcej pochodziło właśnie z tej szkoły. Drugim jego marzeniem jest doczekać publikacji, w której spisane zostaną dzieje i wspomnienia członków organizacji, której był założycielem.
Uroczystość wręczenia medalu odbyła się podczas XXX sesji Rady Miasta Starogard Gdański. Uhonorowanemu towarzyszył wnuk Krzysztof Filip.
Reklama
Izydor Gencza pseudonim „Junak” zasłużony dla Starogardu Gdańskiego
31 sierpnia Izydor Gencza współtwórca i komendant antyhitlerowskiej organizacji „Jaszczurka” odebrał z rąk przewodniczącego Rady Miasta i prezydenta miasta medal „Za zasługi dla Starogardu Gdańskiego”. - To najgodniejsze ręce, w których ten medal powinien się znaleźć - powiedział inicjator tego wyróżnienia - Piotr Szubarczyk z Instytutu Pamięci Narodowej. Tytuł zasłużonego dla miasta otrzymał za odwagę, upór oraz niesienie pomocy podczas II wojny światowej.
01.09.2016 13:30
(aktualizacja 16.08.2023 11:40)

Data dodania:
01.09.2016 13:30
POLECANE
Przejdź do kategorii
Aktualności Na sygnale Region Kryminalne Gospodarka Rolnictwo Sport Turystyka Ekologia Edukacja Kultura Kociewski Lajt Historia Polityka Kościół Zdrowie Felieton Ogłoszenia #PomagaMY Video PLANUJĘ DŁUGIE ŻYCIE Super Pupil ZOBACZ! POLECANE Ważne w kalendarzu Dobre rady Odeszli od Nas
Reklama
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: Xonc
Treść komentarza: Minęły lata a obwodnicy nie ma.
Nawet Skórcz dokończył obwodnicę do Mirotek
Data dodania komentarza: 2.11.2026, 10:46
Źródło komentarza: Obwodnica Starogardu z rządowym finansowaniem
Autor komentarza: SYGNALISTA
Treść komentarza: TRYBUNAŁ - ? CIEKAWE ILE TAM WYDAWANE JEST NASZYCH PIENIĘDZY JAKI ZAMACH - CO ZA BZDURY ZIOBRO I JEGO KLIKA ROZPOCZELI TEN BAŁAGAN
Data dodania komentarza: 1.11.2026, 08:00
Źródło komentarza: Tusk dokonał siłowego zamachu stanu na Trybunał Konstytucyjny
Autor komentarza: trutu tutu
Treść komentarza: Juz konfa wyczuła pdlinę, już sie wmieszała...
Data dodania komentarza: 31.10.2026, 23:31
Źródło komentarza: Rolnik z Piaseczna wygrał w sądzie! Powód żądał 60 tys. zł
Autor komentarza: koko
Treść komentarza: Dobrze wiedzieć od kogo wy so?
Bo ja już wiem od kogo wy są
Djeńgi smakują?
Data dodania komentarza: 31.10.2026, 10:45
Źródło komentarza: Tusk dokonał siłowego zamachu stanu na Trybunał Konstytucyjny
Autor komentarza: Michal
Treść komentarza: Niestety każda produkcja zwierzęca niesie jakieś uciążliwosci, wyrok jak dla mnie sprawiedliwy. Natomiast ilość REKLAM przez jaką musialem sie przebić na tej stronie zeby przeczytać ten artykuł skutecznie zniechęca...
Data dodania komentarza: 30.10.2026, 16:49
Źródło komentarza: Rolnik z Piaseczna wygrał w sądzie! Powód żądał 60 tys. zł
Autor komentarza: Mieszkanka
Treść komentarza: Brak słów , biorą narkotyki i w łepie się przewraca .!
Data dodania komentarza: 23.10.2026, 00:40
Źródło komentarza: „Przyszedłem ukraść samochód”. 27-latek zatrzymany na gorącym uczynku dzięki czujnemu sąsiadowi
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Napisz komentarz
Komentarze