czwartek, 8 października 2026 19:37
Reklama
Reklama

Katastrofa na torach. Zapomniana katastrofa kolejowa pod Starogardem - 1925 rok

91 lat temu, na Kochankach w pobliżu Starogardu Gdańskiego, miała miejsce jedna z największych katastrof kolejowych w dziejach Polski. W poprzednim numerze przedstawialiśmy fakty, do których udało dotrzeć się kociewskiemu znawcy historii -Eugeniuszowi Cherkowi. Przez wiele lat na temat katastrofy krążyło mnóstwo plotek lecz tylko nieliczni dotarli do zapisków, zdjęć i szczegółów sprawy lat minionych. Dziś na łamach GK prezentujemy kolejną część układanki, która w połączeniu z resztą elementów tworzy obraz tragicznych wydarzeń sprzed lat.
Katastrofa na torach. Zapomniana katastrofa kolejowa pod Starogardem - 1925 rok

Mimo upływu tylu lat katastrofa pociągu nadal jest spowita mgłą tajemnicy.
Był ciepły wiosenny wieczór 30 kwietnia 1925 r. Pasażerowie pociągu relacji Insterburg – Berlin uśpieni miarowym stukotem kół wyczekiwali końca 800 - kilometrowej podróży. Dochodziła godzina 23.40, w oddali majaczyły kontury pobliskiego Starogardu, gdy pasażerowie poczuli nagłe szarpnięcie, pociąg przechylił się w prawą stronę i w ułamku chwili spadł z wysokiego, ośmiometrowego nasypu. Skutki wykolejenia się składu były opłakane. Pociąg Braukard składał się z dziewięciu wagonów, z czego jedna trzecia nie nadawała się do użytku. Spośród pasażerów 25 osób zmarło na miejscu, 18 odniosło ciężkie obrażenia ciała. Poszkodowani zostali odwiezieni do szpitali w Starogardzie oraz Tczewie.

Śledztwo stanęło w martwym punkcie
Na miejscu pojawili się od razu: naczelnik starogardzkiej kolei, starosta oraz funkcjonariusze policji politycznej. Obszar katastrofy zabezpieczał 65. starogardzki pułk piechoty. Przywieziony z Gdańska pies tropiący początkowo podjął ślad, ale w efekcie zbyt dużej ilości różnych śladów nie był w stanie podążać tropem. W pobliskim gęstym młodniku odnaleziono lewarek, płaskie klucze kolejowe do śrub oraz elementy łączące szyny tzw. łasze. Znaleziony lewarek zaprowadził śledczych do pobliskiego majątku Kokoszkowy, który oddalony był o 3 kilometry od miejsca zdarzenia. Policja przesłuchała większość pracowników majątku, począwszy od fornali po zarządcę Kurta Obermullera. Ich konstatacje były podobne, wszyscy zgodnie twierdzili, iż lewarek mógł ukraść tylko ktoś znający okolicę, pracownik majątku, ewentualnie starogardzianin. Znalezione na miejscu poszlaki oraz zeznania doprowadziły śledztwo do martwego punktu. Podejrzane były trzy różne środowiska. Wizyta śledczych nie ominęła także barona von Paleske ze Swarożyna.

Ranni umierali w szpitalu
Katastrofa kolejowa pod Starogardem, która wydarzyła się 1 maja 1925 r., należy do najtragiczniejszych tego typu wypadków w międzywojennej Polsce. Z powodu rozkręcenia szyn pociąg międzynarodowy relacji Insterburg – Berlin, składający się z 9 wagonów, w tym 1 sypialnego i 1 bagażowego, stoczył się z 8 – 9-metrowego nasypu. Wagon bagażowy oraz sypialny pozostały prawie nietknięte, natomiast wagon 3 został kompletnie rozbity przez wagon 4, który wraz z wagonem 5 był poważnie uszkodzony. Ranni i zabici pochodzili przede wszystkim z wagonów 3 i 4. W rezultacie zamachu na miejscu zginęło 25 pasażerów, w większości obywateli niemieckich (12 kobiet, 11 mężczyzn oraz 2 dzieci),
a co najmniej 12 odniosło ciężkie rany, w wyniku których 4 osoby zmarły w tczewskim szpitalu, zwiększając bilans zabitych do prawie 30. Ponadto 60 osób odniosło lekkie obrażenia.
Wśród zabitych znajdował się jeden obywatel polski – urzędnik celny z Chojnic, Jan Szifelbein pochodzący z Zimnych Zdrojów. Zabici mieszkali m.in. w Elblągu, Tylży, Lipsku, Ostródzie, Królewcu, Magdeburgu, Düsseldorfie, Berlinie, Rydze, Wrocławiu oraz Gdańsku; byli to m.in. kupcy, pomocnik aptekarski, pielęgniarka, rolnik.

Więcej na ten temat przeczytacie w bieżącym wydaniu Gazety Kociewskiej!


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

09.05.2016 16:39
To miejsce jest blisko Szpęgawska-a to miejsce jest przeklęte.

11.05.2016 14:40
Nie tak blisko jakbyś znał topografię terenu wiedziałbyś że to niedaleko przejazdu na kochankach a nie koło szpęgawska

Icemark 09.05.2016 16:11
Wiem, że w okolicy Łapiszewa / Okola w latach 60 czy 70 rozbij się samolot wojskowy w którym zginęło dwóch pilotów. Z 20 lat temu usłyszałem tą historię od babci, ale nie zdążyła mi pokazać tego miejsca. Szukałem również informacji w internecie, ale bezskutecznie. Czy ktoś z Was wie może coś na temat tego wydarzenia?

Jacob 16.12.2019 14:04
A wiesz gdzie dokladnie?

zosia 09.05.2016 14:05
dlaczego nie ma tam żadnej tablicy upamiętniającej tragicznie zmarłych?-często jeżdżę tą trasą i nie wiedziałam do dzisiaj o tej katastrofie.

08.05.2016 21:30
ktoś na torach położył.

Madzik 08.05.2016 21:10
Swojego czasu sledzilam historię Starogard. Posiadam parę ciekawych książek o tym mieście ale o tej katastrofie nie miałam pojęcia. Więcej takich artykułów :-)

Ania 08.05.2016 16:00
Bardzo mnie zainteresował ten artykuł, interesujące :) proszę o więcej takich ciekawostek z historii.

08.05.2016 12:34
Z marszu KODu wracali i się wykoleili

08.05.2016 11:46
Przeczytacie oświadczenie majątkowe na bip starostwo powiatowe Starogard radnej Sommerfeld ile zarabia w SM Kociewie, szok drodzy mieszkańcy szok jak dużotylko nie zapomnijcie co miesiąc zapłacić czynszu to jest wasz obowiązek cha cha

08.05.2016 10:35
Dobrze że ktoś pamięta. Myslę że na miejscu powinna być jakaś informacja o tym zdarzeniu, zwłaszcza że zginęło tam tylu pasażerów .

08.05.2016 11:54
Fajnie , że Kociewiak przypomina ciekawe fakty z historii.

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: ... Treść komentarza: ... rezydenta. Data dodania komentarza: 7.10.2026, 13:39 Źródło komentarza: RESOLVE nie wybuduje zakładu przy ul. Kochanki. Potwierdziły się nasze informacje Autor komentarza: tutam Treść komentarza: Trzeba mieć nasrane w głowie, żeby wierzyć że kurier, prawnik, celnik czy inny ktoś zupełnie bezinteresownie kontaktuje się z nami w sprawie kogoś innego, kogo podobno znamy. Data dodania komentarza: 3.10.2026, 16:08 Źródło komentarza: Seniorka straciła blisko 450 tysięcy złotych! Autor komentarza: Daraschek van Schöneck Treść komentarza: Pamietam czasy, gdy pan Byczkowski jako administrator starego skarszewiaka.com odzegnywal sie od polityki. Wowczas oczyszczal droge na polityczna arene, za co wspolnik solidnie go wynagrodzil podstawiajac fotel zastepcy. Ze startu emanowala destruktywna energia, ktora nie sluzy miejskiej gospodarce. Wraz ze sloma wylazila z butow arogancja, ktora jak widzimy przeistacza sie w energie kryminalna. Kto, jeszcze chce zaglosowac na takiego burmistrza? Czas pokazal slusznosc niezapomianego proroka. Daraschek, czuje na odleglosc zlych ludzi. Data dodania komentarza: 1.10.2026, 15:19 Źródło komentarza: Burmistrz Skarszew Jacek P. usłyszał zarzuty w prokuraturze. Grozi mu do trzech lat więzienia! Autor komentarza: Mieszkańcy Treść komentarza: To się okaże. Czekamy na konkrety, inaczej będziemy kierować sprawę dalej. To co robicie, zgłosimy do kancelarii Prezydenta kraju. Won z zagranicznymi i niebezpiecznymi śmieciami. Data dodania komentarza: 22.09.2026, 22:19 Źródło komentarza: RESOLVE nie wybuduje zakładu przy ul. Kochanki. Potwierdziły się nasze informacje Autor komentarza: Inna Treść komentarza: A ja doszłam do takiej smutnej refleksji ... jechałam innym pociągiem do Gdyni na tej trasie chwilę przed tragedią i wracałam tego samego dnia tą samą trasą...i mogę jedno powiedzieć przechodzenie na skróty po wyjściu z pociągu bo tego byłam świadkiem w Pszczółkach to brak wyobraźni... wszędzie są kamery i nikt nic z tym nie robi, w Starogardzie Gdańskim pod nosem jest Straż Miejska dodatkowo( pomijając kwestię, że dworzec piękny a brak windy dla osób niepełnosprawnych). Szkoda dziecka tylko... Data dodania komentarza: 22.09.2026, 15:31 Źródło komentarza: Pociąg potrącił dziecko. Dziewczynka zginęła na miejscu... Autor komentarza: SYGNALISTA Treść komentarza: nie od dawna wiadomo że w Starogardzie jest mało mądrych normalnych mieszkańców Data dodania komentarza: 16.09.2026, 10:25 Źródło komentarza: Seniorka straciła blisko 450 tysięcy złotych!
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama