Katastrofa na torach. Zapomniana katastrofa kolejowa pod Starogardem - 1925 rok

Mimo upływu tylu lat katastrofa pociągu nadal jest spowita mgłą tajemnicy.
Był ciepły wiosenny wieczór 30 kwietnia 1925 r. Pasażerowie pociągu relacji Insterburg – Berlin uśpieni miarowym stukotem kół wyczekiwali końca 800 - kilometrowej podróży. Dochodziła godzina 23.40, w oddali majaczyły kontury pobliskiego Starogardu, gdy pasażerowie poczuli nagłe szarpnięcie, pociąg przechylił się w prawą stronę i w ułamku chwili spadł z wysokiego, ośmiometrowego nasypu. Skutki wykolejenia się składu były opłakane. Pociąg Braukard składał się z dziewięciu wagonów, z czego jedna trzecia nie nadawała się do użytku. Spośród pasażerów 25 osób zmarło na miejscu, 18 odniosło ciężkie obrażenia ciała. Poszkodowani zostali odwiezieni do szpitali w Starogardzie oraz Tczewie.

Śledztwo stanęło w martwym punkcie
Na miejscu pojawili się od razu: naczelnik starogardzkiej kolei, starosta oraz funkcjonariusze policji politycznej. Obszar katastrofy zabezpieczał 65. starogardzki pułk piechoty. Przywieziony z Gdańska pies tropiący początkowo podjął ślad, ale w efekcie zbyt dużej ilości różnych śladów nie był w stanie podążać tropem. W pobliskim gęstym młodniku odnaleziono lewarek, płaskie klucze kolejowe do śrub oraz elementy łączące szyny tzw. łasze. Znaleziony lewarek zaprowadził śledczych do pobliskiego majątku Kokoszkowy, który oddalony był o 3 kilometry od miejsca zdarzenia. Policja przesłuchała większość pracowników majątku, począwszy od fornali po zarządcę Kurta Obermullera. Ich konstatacje były podobne, wszyscy zgodnie twierdzili, iż lewarek mógł ukraść tylko ktoś znający okolicę, pracownik majątku, ewentualnie starogardzianin. Znalezione na miejscu poszlaki oraz zeznania doprowadziły śledztwo do martwego punktu. Podejrzane były trzy różne środowiska. Wizyta śledczych nie ominęła także barona von Paleske ze Swarożyna.

Ranni umierali w szpitalu
Katastrofa kolejowa pod Starogardem, która wydarzyła się 1 maja 1925 r., należy do najtragiczniejszych tego typu wypadków w międzywojennej Polsce. Z powodu rozkręcenia szyn pociąg międzynarodowy relacji Insterburg – Berlin, składający się z 9 wagonów, w tym 1 sypialnego i 1 bagażowego, stoczył się z 8 – 9-metrowego nasypu. Wagon bagażowy oraz sypialny pozostały prawie nietknięte, natomiast wagon 3 został kompletnie rozbity przez wagon 4, który wraz z wagonem 5 był poważnie uszkodzony. Ranni i zabici pochodzili przede wszystkim z wagonów 3 i 4. W rezultacie zamachu na miejscu zginęło 25 pasażerów, w większości obywateli niemieckich (12 kobiet, 11 mężczyzn oraz 2 dzieci),
a co najmniej 12 odniosło ciężkie rany, w wyniku których 4 osoby zmarły w tczewskim szpitalu, zwiększając bilans zabitych do prawie 30. Ponadto 60 osób odniosło lekkie obrażenia.
Wśród zabitych znajdował się jeden obywatel polski – urzędnik celny z Chojnic, Jan Szifelbein pochodzący z Zimnych Zdrojów. Zabici mieszkali m.in. w Elblągu, Tylży, Lipsku, Ostródzie, Królewcu, Magdeburgu, Düsseldorfie, Berlinie, Rydze, Wrocławiu oraz Gdańsku; byli to m.in. kupcy, pomocnik aptekarski, pielęgniarka, rolnik.

Więcej na ten temat przeczytacie w bieżącym wydaniu Gazety Kociewskiej!