Kolandy Lólków Naszych

Zapewne taka idea przyświecała tym, którzy 8 stycznia tego roku stając na scenie Publicznej Szkoły Podstawowej w Kamionce podjęli wyzwanie  muzycznej rywalizacji, kultywującej tradycje regionalne, ogólnopolskie i chrześcijańskie w III Międzyszkolnym Konkursie Kolęd i Pastorałek „Kolandy Lólków Naszych”.

Zacznijmy od kilku słów na marginesie... Kolędą jest pieśń bożonarodzeniowa utrzymana w konwencji ściśle religijnej, początkowo wywodząca się z tradycji ludowej. Pastorałka natomiast stanowi odmianę kolędy o wątkach zaczerpniętych z życia codziennego, która w odróżnieniu od kolędy nie jest wykorzystywana w nabożeństwach religijnych ze względu na swój świecki charakter.
Na scenie zaprezentowało swoje możliwości muzyczne i potencjał wokalny 63 uczestników. Występowali w kategorii „soliści” i „zespoły”, w tej ostatniej także „duety”. Wszyscy, którzy przezwyciężając termę stanęli przed mikrofonem, już byli zwycięzcami. A pojawili się przed nim uczniowie ze szkół w Smętowie, Kopytkowie i Kamionki oraz, co szczególnie cieszy, uczestnik ze szkoły w Wielkim Bukowcu. Ponieważ konkurs jest koncertową galą kolędniczą ze szczególnym nastawieniem na kolędy regionu kociewskiego, może w nim zaśpiewać każdy. Jest w nim również kategoria dorosłych. Od początku w konkursie biorą udział wychowankowie Warsztatów Terapii Zajęciowej w Lalkowach. Od początku też przygotowaniem tej trudnej kategorii zajmuje się p. Marzena Partyka.
Honorowy patronat po raz drugi objęła Zofia Kirszensterin - wójt gminy Smętowo Gr. Trudnej pracy jury podjęli się ks. Andrzej Taliński – proboszcz parafii p.w. Andrzeja Boboli w Kamionce, p. Mirosława Moller - regionalistka z OPP w Starogardzie, p. Tomasz Malkowski – na co dzień policjant na posterunku w Skórczu, w niedzielę i święta organista (znają go szczególnie mieszkańcy lalkowskiej parafii), p. Teresa Surma – dyr. PSP w Kamionce, gospodarz imprezy oraz p. Jolanta Kaszubowska – nauczycielka muzyki i religii w Kamionce. Zasady oceniania proste - od 1 do 10 za dwie zaśpiewane kolędy. Potem jednak nie obyło się bez burzliwej dyskusji.
A teraz o sponsorach. Konkurs na tym etapie (już trzeci) spotyka się z coraz życzliwszą postawą ludzi dobrej woli, którzy swoim wkładem finansowym przyczyniają się do podnoszenia jego atrakcyjności. Dzięki nim każdy wykonawca zanim zszedł ze sceny otrzymał upominek, nagrodę rzeczową i dyplom. Dzięki nim widać było radość na twarzach.  
Korzystając z okazji pragnę jako organizator wyrazić wdzięczność sponsorom i życzę sukcesów i powodzenia w realizacji życiowych zamierzeń. Dziękuję: P. Leszkowi Chmieleckiemu – właścicielowi drukarni MIREX, P. Michałowi Lorencowi – właścicielowi firmy „Echo – Plus” z  Karczewa, który rozwija swoją działalność również na terenie miasta Starogard Gd., BS w Smętowie Gr.  reprezentowanemu przez P. Andrzeja  Górskiego – prezesa zarządu, PP Iwonie i Krzysztofowi Karcza – właścicielom sklepów odzieżowych w Smętowie Gr., P. Tomaszowi Surmie -  właścicielowi sieci sklepów „Rarytas”, P. Zenonowi Grzybowi – właścicielowi sieci sklepów spożywczo-przemysłowych na terenie gminy Smętowo Gr. i Nowe. p. Małgorzacie Zielińskiej – właścicielce zakładu krawieckiego „Modus” w Smętowie Gr. Piękne książki dla zwycięzców ufundowała wójt Zofia Kirszenstein. Pomocą w organizacji gali służyła również p. Urszula Drost i J. Kaszubowska.
Poziom muzyczny wykonawców był szalenie wyrównany. Kolędy wykonywano przy własnych akompaniamentach muzycznych, z podkładem muzycznym i a’capella. Grano na gitarach i organach oraz przy wtórze szkolnych instrumentów perkusyjnych.
Ponieważ koncert kolędniczy miał rangę konkursu, należało wyodrębnić zwycięzców. Oto oni:
Kategoria soliści kl. I – III: I miejsce – Wiktoria Dziki - PSP w Smętowie, II  - Michał Zamur-  PSP w Smętowie, III  – Karolina Budnarowska i Aleksandra Muszyńska - PSP w Smętowie.
Wyróżnienia: Szymon Malkowski – PSP w Wielkim Bukowscu, Michał Kotłowski – PSP w Kamionce.
Kategoria soliści kl. IV – VI i wiek gimnazjalny: I miejsce  - Kinga Mańkowska – PSP w Kamionce, II – Magdalena Muszyńska - PG w Smętowie, III – Jagoda Górzyńska – PSP w Kopytkowie.
Kategoria zespoły kl. I – III: I m. – duet z PSP w Smętowie w składzie Agata Chyła i Nikola Białkowska.
Kategoria zespoły kl. IV – IV: I m. - kwartet z PSP w Kamionce w składzie Karina Klejna, Natalia Karcz, Adrianna Szepler i Magdalena Zielińska.
Jury przyznało również dwie nagrody specjalne. Za radosne kolędowanie i szczególną interpretację muzyczną kolęd  „Przy łóny dolinie” i „Dzisiaj w Betlejem” zespołowi „Pięciolinia”  z WTZ w Lalkowach. Druga nagroda specjalna przyznana została najmłodszym uczestnikom koncertowego konkursu  – cztero-, pięcio- i sześciolatkom z „zerówki” w Kamionce.
Uczestników gali przygotowywali:  Wanda Piotrowicz, Wioleta Swiderska, Wanda Górska, Beata Górzyńska, Janina Ciesielska,  Lucyna Chmielecka, Hanna Klejna, Regina Kotłowska.
Smętowską ziemię na Ogólnopolskiej Gali „Kolandy Lólków Naszych” reprezentować będą laureaci pierwszych miejsc we wszystkich kategoriach, łącznie 8 osób.
Organizatorem przedfinałowego etapu była niżej podpisana. Oczekując na przyszłoroczne spotkania przy kolędach i pastorałkach i wspominajmy słowa Poul Claudel: że „Od muzyki piękniejsza jest tylko cisza.”




Czas powstania niektórych kolęd
Według tradycji za autora pierwszej kolędy uznaje się św. Franciszka z Asyżu. On też jako pierwszy zorganizował i wystawił bożonarodzeniową szopkę.
Wiek IV: Buccinemus in hac die – II poł. XIV w. Bartłomiej z Jasła /Bartholomeus de Iassel/ - najstarsza kolęda polskiego autora, napisana po łacinie, zachowana w Bibliotece Jagiellońskiej (sygn. 2192, k.94v, 105 – 106 v)
Wiek XV: Zdrów bądź Królu Anielski – sł. Jan Szczekna, 1424 r. – najstarsza znana nam kolęda polska
Wiek XVI: Anioł Pasterzom mówił
Wiek XVII: Przybieżeli do Betlejem – (J. Żabczyc Symfonie anielskie 1630, początkowo miał inny podział strof i nie zawierał refrenu. W dzisiejszej formie tekst ukazał się w XIX w.
Jezus Malusieńki – kolęda powstała prawdopodobnie w środowisku karmelitanek, we wszystkich klasztorach żeńskich była niezwykle popularna.
Lulajże Jezuniu
Gdy śliczna Panna – popularna w klasztorach żeńskich
W żłobie leży – sł. prawdopodobnie Piotr Skarga
Wiek XVIII: Ach ubogi żłobie, Pójdźmy wszyscy do stajenki – popularna dziś melodia z Krakowa pojawiła się dopiero w XIX w., Z narodzenia Pana, Bóg się rodzi – sł. Franciszek Karpiński 1792 r., śpiewana powszechnie na różne melodie, już popularna w I poł. XIX w. w różnych częściach Polski, Oj Maluśki – słowa od XVIII w. stale dodawane i przerabiane, Narodził się Jezus Chrystus, Wśród nocnej ciszy.
Wiek XIX: Cicha noc – sł. niemieckie Joseph Mohr, sł. polskie Piotr Maszyński, mel. Franz X. Gruber – kolęda powstała 24 grudnia 1818 r. Utwór ma kilka polskich tekstów – tekst P. Maszyńskiego jest najbardziej znany, pow. ok. 1930 r., Gdy się Chrystus rodzi, Mizerna cicha stajenka – sł. Teofil Lenartowicz, ok. 1849, Do szopy hej pasterze – kolęda pochodzi ze Wschodniej Małopolski, Dzisiaj w Betlejem Betlejem - j.w.
Mędrcy świata – sł. Stefan Bortkiewicz ok. 1870 r., Jezusa narodzonego wszyscy witajmy..