czwartek, 7 maja 2026 13:25
Reklama
Z kart historii

Starostwo w miejscu dawnej fabryce tytoniu. Kim był Arie Goldfarb?

„W czwartek dnia 5 lutego 1925 roku zmarł nagle w Wiesbaden obywatel honorowy miasta Starogard śp. Arie Goldfarb w 70. roku życia. Całe życie Zmarłego było pasmem bezustannej pracy i poświęcenia dla dobra tutejszego społeczeństwa. W 1887 roku wybrano go radnym miejskim a od marca 1890 do 11 lutego 1922 sprawował urząd zastępcy burmistrza. Toteż wszędzie napotyka się ślady jego szlachetnych czynów, szczególnie zaś ofiarność dla biednych. W zmarłym tracimy jednego z najlepszych obywateli, którego pamięć nigdy nie wygaśnie w naszym mieście. Pogrzeb odbył się 12 lutego w Berlinie w krematorium, popioły zaś jego sprowadzone zostały na cmentarz w Starogardzie”.
Starostwo w miejscu dawnej fabryce tytoniu. Kim był Arie Goldfarb?

Arie Izaak Goldfarb 1855- 1925
Syn Izaaka i jego drugiej żony Heleny z domu Borchardt. Miał trzynaścioro rodzeństwa.
Uczył się w szkołach w Mannheim oraz Hamburgu. W 1886 roku poślubił Selme Neumann.
W 1890 roku po śmierci ojca objął w całości fabrykacje tytoniu oraz tabaki. Postawił dom przy ulicy Chojnickiej oraz fabrykę przy ulicy Kościuszki (dzisiejsze Starostwo Powiatowe).
Arie Goldfarb był wzorcowym pracodawcą. Odwiedzał domy pracowników w okresie świąt Bożego Narodzenia. Pozwalał swoim pracownikom na pełną wolność partyjną.
„Przeciwko polskości nigdy nie występował, lecz owszem cieszył się, że pracownicy jego kierowali polskimi towarzystwami i że w fabryce śpiewano przy pracy po polsku”.
W 1896 roku odkupił fabrykę Saabel w Gdańsku, w roku 1910 fabrykę Rozenberga w Bydgoszczy i fabrykę Kallmana w Kościerzynie. Wybudował również nową fabrykę w Stargardzie (Stargard in Pommern). Stworzył przytulisko przy ul. Owidzkiej składające się z 3 domów piętrowych (Helena, Goldfarb i Selma), w których udzielano bezpłatnie mieszkania osobom starszym i biednym.
Był mecenatem sztuki (na jego zaproszenie bywali i występowali w Starogardzie najwybitniejsi muzycy epoki, jak pianista i kompozytor Max Reger, rosyjscy artyści skrzypek Picznikow i pianista Antoni Rubinstein). 

Flagi opuszczono do połowy masztów
W 1917 roku podczas podróży zginęła w wypadku jego żona Selma.
„Jadąc na przechadzkę do lasa, spłoszyły się i rozbiegły się konie, powóz rozbiły, stangreta i panią Goldfarb uśmierciły”.. Ponieważ nie mieli dzieci, Arie postanowił, że interes rodzinny przejmie Arthur Behrendt, syn siostry Selmy.
W dniu pogrzebu Arie Goldfarba władze miasta zarządziły opuszczenie flag na budynkach państwowych do połowy masztu.

Tablica upamiętniająca Goldfarba
We wrześniu 2019 roku dzięki współpracy Stowarzyszenia Starogard 2030 oraz Starostwa Powiatowego na budynku dawnej fabryki, a obecnie siedzibie powiatu, została odsłonięta tablica upamiętniająca zakład Arie Goldfarba.
 
Cytaty zapisane kursywą pochodzą z książki "Królewskie Miasto Starogard" Jana Buchholza.


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

realia 05.02.2026 10:21
Wspaniały człowiek. Szkoda, że zaniedbane jest miejsce jego pochówku przy ulicy Bohaterów Getta. Najwyraźniej władze zapomniały o tak zasłużonym obywatelu Starogardu.

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: tutamTreść komentarza: Tymczasem w Starogardzie teren strefy ekonomicznej już dawno zacharapciła Polpharma by zablokować konkurencję na rynku pracy. Nikt za to nie odpowiedział. W Starogardzie dla zwykłego szarego człowieka pracy nie ma, Polpharma raz na kilka lat zatrudni pojedynczą osobę na fatalnych warunkach (dyspozycyjność 24/7/365) i na tym koniec.Data dodania komentarza: 5.05.2026, 22:24Źródło komentarza: LPP wybuduje ogromne centrum logistyczne w Tczewie na 8 mln sztuk towarówAutor komentarza: IcemarkTreść komentarza: Jakoś jak Biden był prezydentem USA to prawicowi politycy nie uważali USA jako solidnego sojusznika Polski. Po zmianie prezydenta na Trumpa nagle USA najlepsze. Dopiero ludziom się oczy otworzyły co taki ekstremista robi na świecie z kolejnym zbrodniarzem wojennym z Izraela. Życie ludzkie nic dla nich nie znaczy. Nie trzeba być wybitnym politykiem i strategiem, aby zobaczyć że Trump to biznesmen i angażuje się tam gdzie ma jakąś korzyść. Przysłowie umiesz liczyć licz na siebie doskonale się sprawdza i inwestujmy w swoje zakłady zbrojeniowe, a nie kupujmy sprzęt i amunicję z zagranicy. Dajmy pracę i rozwój Polakom, a nie USA, Korei czy innym krajom. Pan Szubarczyk znowu perfidnie szarga pamięć polskich Patriotów poległych w Katyniu podpinając swoje skrajnie prawicowe poglądy pod im bohaterskie postawy. Tak jak pisałem wcześnie 98% polityków i 99% prawicowych fanatyków pierwszych ucieknie na zachód przed wojną. Ile razy historia to pokazała. Oczywiście zabiorą ze sobą złoto, aby wygodnie żyć na uchodźstwie, a zwykli Polacy będą cierpieć i umierać za kraj.Data dodania komentarza: 5.05.2026, 14:37Źródło komentarza: FELIETON: 21.857! Ka†yń pamiętamy!Autor komentarza: SpecjalistaTreść komentarza: Pozdrowienia dla każdego, kto chciałby pracować ale obecny system polityczny w kraju nie pozwala mu na podjęcie pracy - Z okazji 1 Maja, Wszystkiego najlepszego!Data dodania komentarza: 1.05.2026, 12:19Źródło komentarza: 1 maja 2026 r. - Ważny dzień w kalendarzu. Międzynarodowe Święto PracyAutor komentarza: ...Treść komentarza: [ * ]Data dodania komentarza: 24.04.2026, 16:07Źródło komentarza: Poseł Łukasz Litewka zginął pod kołami samochodu podczas jazdy roweremAutor komentarza: kierowcaTreść komentarza: Czy oni kiedyś przestaną dłubać przy tej autostradzie? Jeden remont się kończy drugi się zaczyna non stop utrudnienia a stawka za przejazd taka sama. Jeżdżę praktycznie co 2-3 dni tą trasą jakoś nie widziałem żeby powierzchnia była uszkodzona, normalna zadbana droga ale nie będzie remont i h.. . Niech sobie głowę wyremontują to co zrobili w rusocinie to ludzkie pojęcie przechodziData dodania komentarza: 21.04.2026, 04:23Źródło komentarza: UWAGA! Od dziś kolejne utrudnienia na autostradzie A1!Autor komentarza: PISTreść komentarza: Putin I SpółkaData dodania komentarza: 20.04.2026, 07:26Źródło komentarza: FELIETON: 21.857! Ka†yń pamiętamy!
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama