100-lecie Chóru Męskiego „ECHO”. Przez wszystkie lata chórzyści dali ponad 1300 koncertów!

Muzycy planują w roku 100-lecia szereg koncertów. 22 stycznia zaśpiewano w katedrze, w czasie masz św. koncelebrowanej przez biskupa Arkadiusza Okroja, koncert kolęd otworzył cykl występów jubileuszowych.. Z okazji urodzin Tczewa 30 stycznia chór dał uroczysty koncert z okazji Dnia Tczewa. 4 czerwca będzie miała miejsce msza jubileuszowa w tczewskiej Farze. 11 czerwca odbędzie się koncert galowy. Jak nam powiedział dyrygent Leszek Gołąb planuje się, że zwieńczeniem obchodów 100-lecia będzie grudniowy koncert kolęd w Pałacu Prezydenckim u prezydenta RP Andrzeja Dudy. Kapelan i doradca prezydenta już wyrazili wstępną zgodę.

Medal Pro Domo Trsoviensi

Tegoroczne święto Miasta Tczewa przyniosło także szczególne wyróżnienie. Medal Pro Domo Trsoviensi jest przyznawany za szczególne osiągnięcia dla promocji miasta i regionu. Może go otrzymać tczewianin, ale też osoba spoza miasta. W tym roku Rada Miejska także Andrzejowi Merchelowi, wieloletniemu chórzyście i prezesowi „ECHA”.Jego sylwetkę przedstawił Kazimierz Ickiewicz podczas uroczystej sesji:

„Andrzej Merchel jest rodowitym tczewianinem. Tutaj uczęszczał do szkoły podstawowej i średniej. Ukończył studia na Akademii Rolniczo – Technicznej w Bydgoszczy, a studia podyplomowe na Politechnice Gdańskiej. W 1962 r. rozpoczął naukę w Szkole Muzycznej I stopnia w klasie klarnetu, a później zaczął grać w Harcerskiej Orkiestrze Dętej, którą związał się na 18 lat, przechodząc wszystkie stopnie wtajemniczenia. Dosłużył się też stopnia harcmistrza. W 1982 r wstąpił do Chóru Męskiego „ECHO”, angażując się nie tylko w działalność śpiewaczą, ale też organizacyjną. Był członkiem zarządu, a potem wiceprezesem. W latach 1993-2011 był prezesem chóru. Organizował m.in. Tczewskie Festiwale Pieśni Chórlanych, na które licznie przybywali goście z kraju i z zagranicy. Chór wzbogaca ofertę kulturalną miasta. Mieszkańcy miasta mają okazję uczestniczyć w licznych wydarzeniach z udziałem chóru jak np. koncert jesienny, wiosenny, koncerty okolicznościowe z okazji świąt państwowych i samorządowych... Zespół podczas prezesury A. Merchela nawiązał liczne kontakty z chórami zagranicznymi. Zaowocowało to koncertami m.in. na Węgrzech, Litwie, promując dorobek chóru i Tczew. Do najważniejszych osiągnięć należy zaliczyć: II miejsce na Ogólnopolskim Festiwalu Pieśni Religijnej, III m-ce na V Warszawskim, Międzynarodowym Festiwalu Pieśni Chóralnej, Nagrodę za najlepsze interpretacje na II Festiwalu Muzyki Chóralnej w Pruszczu Gd. W 2017 r. po krótkiej przerwie związanej z pracą zawodową powraca A. Merchel na stanowisko prezesa. Jego dokonania zostały dostrzeżone. Otrzymał odznaczenie od prezydenta RP - Srebrny Krzyż Zasługi, a Polski Związek Chórów i orkiestr wyróżnił go wszystkimi możliwymi odznaczeniami. W tym najwyższą Złotą Odznaką z Wieńcem Laurowym. (...)”.

Nagroda dla wieloletniego prezesa Chóru „ECHO” przez członków chóru oraz mieszkańców Tczewa jest traktowana jako docenienie wieloletnich działań i zasług całego zespołu. Dodajmy, że najmłodszym chórzystą jest Kacper Kłosiński (35 lat), a najstarszym Tadeusz Opczyński (90 lat).

Okiem dyrygenta

Z okazji 100-lecia poprosiliśmy jego wieloletniego dyrygenta Leszka Gołąba, absolwenta Gdańskiej Akademii Muzycznej im St. Moniuszki, o opowiedzenie o dokonaniach chóru. Wypytaliśmy o historie, które szczególnie utkwiły mu w pamięci.

Dodajmy, że od 2002 r. zespół pracuje pod jego kierownictwem muzycznym.

-Chciałbym podkreślić, że nasz chór jest zespołem amatorskim, tworzonym przez miłośników muzyki, hobbystów - panów, którzy mają już odchowane wnuki, chcących poświęcić się z wielkim oddaniem swojej pasji. Co ciekawe, mogę powiedzieć, że jak uczestniczyliśmy w przeglądzie chórów męskich w Poznaniu, to byliśmy jednym z młodszych zespołów. Na Pomorzu jeśli chodzi o tczewski chór oraz Chór „HARMONIA”, który prowadzę od roku, to zaliczamy się do młodych chórów (jeśli chodzi o wiek uczestników). 22 Stycznia śpiewaliśmy w pelplińskiej katedrze koncert kolęd, ten występ zainicjował jak zawsze Stefa Kukowski, członek chóru. W katedrze śpiewaliśmy na opłatku jeszcze za biskupa Jana Bernarda Szlagi.

Jak mówi L. Gołąb przez lata to właśnie z zespołem w Tczewie uczył się jak postępować, szkolić się i tego jak dawać koncerty.
- Przede wszystkim uczę się profesjonalizmu. Słyszę od chórzystów, że próby są bardzo fajne, że dają nam wzajemną korzyść – uzupełnia. - Wyzwaniem są koncerty w miejscach sakralnych jak kościoły i katedry, które były budowane także jako rezonatory dźwięku (zwłaszcza katedry), dzięki czemu panuje w nich wspaniała akustyka, idealna dla męskiego głosu. Zwłaszcza wchodząc z zespołem do katedry czujemy, że wchodzimy do duszy wiolonczeli, skrzypiec czy gitary. Jesteśmy tą duszą, bez której skrzypce nie zagrają. Najwspanialsze dla mnie są chwilę, kiedy chór w takim miejscu kończy swoje wykonanie, a pogłos utworu roznosi się jeszcze trochę. Przekonujemy się też przy tym czy... zaśpiewaliśmy równo. W Farze w Tczewie ambona jest ustawiona na drugi filar, jak ksiądz mówił to w bocznych kaplicach słychać było jego głos. Takimi wyjątkowymi miejscami, w których śpiewaliśmy był także Kościół Chrystusa Króla w Wejherowie. Daliśmy tam występ charytatywny na pomoc w leczeniu chłopczyka. Nasza grupa swoimi koncertami pozwala też na takie działanie, dzięki którym poruszamy serca i wspieramy różne społeczne zbiórki. Daje nam to wiele satysfakcji.

Bycie częścią zespołu chórzystów to jednak nie tylko przyjemność, ale także obowiązek. Jak mówią chórzyści: „gdy inni odpoczywają my pracujemy, dając koncerty i pozwalając się zrelaksować”.

Prawdziwą wizytówką Tczewa i Kociewia Chór „ECHO” staje się za granicą, gdzie budzi prawdziwy zachwyt.

- Nasz pierwszy wyjazd zagraniczny odbył się do Niemiec (Reichel???) k. Lubeki. Śpiewaliśmy m.in. w Odessie, Owidiopolu na Ukrainie, na Węgrzech – dodaje dyrygent. - Często jest tak, że jechali z nami samorządowcy, prezydent oraz radni, bo często są to regiony i miasta partnerskie bądź zaprzyjaźnione. Utkwił mi w pamięci występ na Cmentarzu Orląt we Lwowie, gdzie zaśpiewaliśmy pieśń „Z dymem pożarów”. Znalazły się tam Polki, które popłakały się ze wzruszenia. W Odessie na słynnych schodach zaśpiewaliśmy kilka utworów m.in. „Pieśń Rycerską”, które zrobiły niesamowite wrażenie na przechodniach. Występy zagraniczne zawsze są dla nas wielkim przeżyciem.

Chórzyści nie bez dumy mówią o sobie, że różnica pomiędzy ich zespołem, a chórem mieszanym czy żeńskim, jest jak pomiędzy orkiestrą smyczkową a orkiestrą dętą.

- Nie ma nawet porównania. Gdy męskie głosy wejdą w odpowiedni ton i zainicjują pieśń, to robią piorunujące wrażenie swoją mącą , barwą i pogłosem – podkreśla L. Gołąb.

Historia „ECHA” w skrócie

W roku 1927 r. Chór przystąpił do Pomorskiego Związku Kół Śpiewaczych, cały czas koncertując w szkołach, kościołach, zakładach pracy, brał udział w koncertach i organizował imprezy śpiewacze. Wybuch II wojny przerwał działalność Chóru, by po wojnie ponownie pojawić się na estradach regionu tczewskiego uświetniając swoim śpiewem wszystkie ważne uroczystości państwowe, regionalne i kościelne.

Pod znamienitym kierownictwem muzycznym kolejnych dyrygentów: Ludwika Sumińskiego (1923-34), Leona Galińskiego (1934-66), Elżbiety Grzenkowskiej – Hawryluk (1966-2002), a od 2002 roku Leszka Gołąb, Chór osiągał coraz to wyższe poziomy artystyczne.

Wyrazem tego są liczne nagrody i wyróżnienia z przeglądów, konkursów i festiwali zdobywane na przestrzeni 95. lat działalności. W ostatnich latach Chór może się pochwalić III miejscem i „Brązową Lirą” zdobytą w V i IX Warszawskim Międzynarodowym Festiwalu Chóralnym (2009 i 2014 r.), III miejscem w I Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Chóralnej w Ejszyszkach (Litwa 2012 r.), III miejscem w XVIII Festiwalu Chórów w Czersku (2016 r.), zdobyciem Złotego Pasma Raduni oraz nagrody Grand Prix w II Festiwalu Muzyki Chóralnej w Pruszczu Gdańskim

(2018 r.).

Za wkład w rozwój kultury Chór został wyróżniony przez Prezydenta Miasta Tczewa wyróżnieniem ”Panorama Tczewa”, przez Starostę Tczewskiego nagrodą „Samburia” (na 80-lecie), przez Biskupa Diecezjalnego Medalem zasłużony dla Diecezji Pelplińskiej, Medalem 100-lecia Niepodległości, Orderem Świętego Stanisława przyznanym przez Kapitułę Wielkiego Kanclerza Orderu Św. Stanisława, przez Polski Związek Chórów i Orkiestr odznaką Złotą z Wieńcem Laurowym,

W repertuarze Chóru znajduje się szeroka gama utworów świeckich i religijnych w tym pieśni staropolskie. Chór dokumentuje swój dorobek, wydał m.in. 2 płyty z utworami świeckimi i religijnymi oraz jedną płytę z nagraniami kolęd. Historia i działalność Chóru była tematem 2 prac magisterskich bronionych na Uniwersytecie Gdańskim i Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Chór wielokrotnie koncertował poza granicami kraju, m.in. w Bułgarii, Rumunii, Jugosławii, Czechosłowacji, Finlandii, Ukrainie, trzykrotnie na Węgrzech i Litwie, czterokrotnie w Niemczech. Był pomysłodawcą i organizatorem Tczewskich Festiwali Pieśni Chóralnej, które od 1974 r. odbywały się w Tczewie, gromadząc chóry Polski Północnej. W 2008 r. chóry spotkały się na XXIV Tczewskim Festiwalu (niestety ostatnim). W roku 1998, 2008 oraz 2018 Chór był organizatorem Ogólnopolskich Spotkań Chórów Męskich. Chór Męski „ECHO” od 1991 roku pracuje w strukturach Centrum Kultury i Sztuki w Tczewie. W roku 2006 r. z inicjatywy chórzystów zostało powołane i zarejestrowane Stowarzyszenie Przyjaciół Chóru Męskiego „Echo” w Tczewie, które jako organizacja pozarządowa, znakomicie wspomaga działalność Chóru.

Medal za 100-lecie działalności

Podczas gali finałowej, na Festiwalu Serc w Parafii Chrystusa Króla bl. Alicji Kotowskiej w Wejherowie Chór Męski Harmonia Wejherowa, jak i Chór Męski „ECHO” z Tczewa otrzymały medal Polonia Semper Fidelist za Za 100-letnią działalność na niwie kultury polskiej. Za artystyczne, społeczne, patriotyczne szerzenie polskości, obronę i szerzenie dobrego imienia Polski w kraju za granica. Medal został wręczony dyrygentowi obu chórów Leszkowi Gołąbowi, prezesom chórów, przez Henryka Jarosza (kawalera Orderu Św. Stanisława), Stefana Kukowskiego - przewodniczącego Kapituły Medalu.

Zespół został wyróżniony wieloma nagrodami

M.in. 

Odznaką Honorową "Zasłużony Ziemi Gdańskiej

Samburią najwyższym wyróżnieniem Starostwa Tczewskiego

Jana Bernarda Szlagę

Medalem „Za Zasługi dla Diecezji Pelplińskiej” przyznanym przez Biskupa Pelplińskiego Złotą Odznaką z Wieńcem Laurowym przyznaną przez Zarząd Główny PZCHIO w Warszawie.

W 90-lecie lecie chór otrzymał sztandar od społeczności miasta Tczew, powiatu tczewski i druha

Stefana Kukowskiego, który był też inicjatorem i projektantem sztandaru.

Wawrzyniec Mocny

Fot. Artur Wirkus