niedziela, 20 września 2026 02:25
Reklama

Tylko u nas. Baba ze wsi komentuje... Pączki, pączusie

Są okrągłe, słodkie, tłuste, z lukrem, cukrem pudrem, z różą, czekoladą i advocatem. Któż z nas ich nie kocha? I potrafi sobie ich odmówić, nie tylko w Tłusty Czwartek? Wprawdzie za sprawą mody na zdrowe żywienie i takie tam fit-bzdury znalazły się na cenzurowanym.
Tylko u nas. Baba ze wsi komentuje... Pączki, pączusie

Autor: fot. Janusz Rokiciński

W Polsce znane są od XII wieku, ale ich historia sięga czasów starożytnych. Raczyli się nimi głównie Rzymianie, zwłaszcza podczas obchodów zimowo-wiosennego przesilenia. Nie były to pączki jakie mamy dzisiaj, daleko im do tego. Rzymskie pączki wykonane były z ciasta chlebowego, a zamiast marmolady słoninę lub boczek. Ciekawe czy w dzisiejszych czasach by się przyjęły?  
Tłusty czwartek to święto łakomczuchów. Wypada w ostatni czwartek przed rozpoczęciem Wielkiego Postu, czyli dokładnie 52 dni przed Wielkanocą, konkretnie w pierwszy dzień ostatniego tygodnia karnawału.
Nie zawsze był ten dzień znany jako Tłusty czwartek, lecz jako „zepsuty” lub „mięsopusty”, od wieków był to czas hucznych celebracji, które kończyły się we wtorek (po nim Środa Popielcowa). Były tańce kuligi, pijaństwo, obżarstwo, przebieranki, w ten sposób cieszono się ostatnim dniem swobody, który poprzedzał post.

Pierwszą wzmiankę 
na temat pączków przypisuje się Mikołajowi Rejowi w żywocie człowieka poczciwego z lat 1567/68 napisał on: „Mniejsi stonowie pieką kreple ,więtsi torty”. W wieku XV pączki nabrały lukru i miodu, którym je polewano. Niestety wciąż nie spełniały norm puszystości - były okropnie twarde, dopiero w 18. wieku nabrały puszystości, bo zaczęto je wyrabiać z ciasta drożdżowego. Kto więc stoi za słodkim przysmakiem?
Nazwisko nie jest 100% pewne, lecz z dość dużym przekonaniem wskazuję Cecylie Kropf, która na przełomie XVII i XVIII wieku prowadziła we Wiedniu cukiernię, w której goście próbowali puszystych kul z ciasta drożdżowego z nadzieniem z rożnego rodzaju owoców. Historycy są zgodni, co do faktu, że przysmak pochodzi z Austrii lub południowych Niemiec.

Pączki 
w najróżniejszych formach uwielbiane sa na całym świecie, a na pewno w Europie. Włosi swoje bomboloni nadziewają kremem czyli budyniowa masą o smaku waniliowym, czekoladowym i konfitura malinową (najważniejsze aby podawane były na ciepło). Amerykanie mają swoje donuty kształtem przypominające polskie pączki z dziurą i serem (tzw oponki). Ich forma wzięła się prawdopodobnie z początkowych trudności ze smażeniem pączków, których środek pozostawał surowy, natomiast owocowe nadzienie nie specjalnie przypadło do gustu amerykańskim konsumentom. Donuty smażone są na głębokim tłuszczu z ciasta drożdżowego. Na punkcie donutów oszalał cały świat, pojawiają się w wersjach fantazyjnych, oblane kolorowymi polewami z posypkami (czekolada, orzechy). Co ciekawe w USA obchodzony jest Narodowy Dzień donuta (przypada w pierwszy piątek czerwca).
W Izraelu królują syfganiyot które muszą być słodkie i podawane podczas Chanuki. Greckie pączki są nieco mniej podobne do naszych, małe, chrupiące, polane dużą ilością miodu i posypane pistacjami. Podobne do nich są mini pączki rodem z Turcji, czyli Lokma, nasączone syropem cukrowym, podawane z posiekanymi orzechami i posypane cynamonem. Z łatwością traficie na nie na rogu ulicy podczas wycieczki w tamte strony. 
Jeżeli szukacie czegoś zbliżonego do pączków które znacie i kochacie, możecie skusić się na niemieckie Berliner-pfannkuchen. Są podobne do polskiej wersji, ale smaży się je na tłuszczu zaledwie kilkadziesiąt sekund (w efekcie czego są mniej tłuste).

Szacuje się, 
że podczas Tłustego Czwartku przeciętny Polak zjada 2,5 pączka, oczywiście wielu z nas statystyki zawyża, w końcu to święto pączka, a niezjedzenie go tego dnia, może przynieść pecha, który towarzyszyć nam będzie cały rok, bez względu na to czy przygotowywany w domu czy prosto z cukierni, paczek to obowiązkowa pozycja w tłustoczwartkowym menu! A jeżeli zjecie za dużo pączków i boicie się o figurę to polecam spacer, ale niech Wam nie przyjdzie na myśl wstrzymać się od pączka, lub jeść w wersji fit...
Smacznego! 


fot Emilia Peek-Kwaśniewska (2016)

fot Emilia Peek-Kwaśniewska (2016)


Podziel się
Oceń

Reklama
Reklama
Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKoncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane i współorganizowane przez PFB we wrześniu Sala Koncertowa PFB11/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 43-151,50 złKoncert symfoniczny – W rytmie Buenos AiresArpi Sinanyan – sopranWystąpią:Orkiestra PFBArtur Koza – dyrygentArpi Sinanyan – sopranTomasz Marut – fortepianPaweł Zagańczyk – bandoneonMonika Orłowska – skrzypceChór Filharmonii ŁódzkiejProwadzenie: Krzysztof DąbrowskiW programie:Astor Piazzolla – Cztery pory roku w Buenos Aires [22’]Przerwa [20']Martín Palmeri – Misa a Buenos Aires [37’]Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej niezbyt często grywa kompozycje latynoamerykańskie. Tak właśnie będzie podczas pierwszego wrześniowego koncertu. Filharmoników gdańskich poprowadzi Artur Koza, na co dzień kierownik Chóru Filharmonii Łódzkiej, który również wystąpi w Sali Koncertowej 11 września. Zaśpiewa znakomita ormiańska sopranistka Arpi Sinanyan, a solowe partie instrumentalne wykonają: pianista Tomasz Marut, grający na bandoneonie Paweł Zagańczyk (wystąpią w kompozycji Palmeriego) oraz skrzypaczka Monika Orłowska (solistka utworu Piazzolli).Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB18/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 38-131,50 złInauguracja sezonu artystycznego 2026/2027Wystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentDavid Khrikuli – fortepianDavid Khrikuli fot. Juan Luis PoutProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Fryderyk Chopin – II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 [30’]Przerwa [20’]Gustav Mahler – I Symfonia D-dur Tytan [50’]Koncert, którym inaugurujemy sezon artystyczny, to zawsze moment szczególny. Orkiestrę Polskiej Filharmonii Bałtyckiej poprowadzi oczywiście jej szef artystyczny maestro George Tchitchinadze. Solistą podczas pierwszej części koncertu będzie gruziński pianista David Khrikuli, finalista ubiegłorocznego Konkursu Chopinowskiego. W jego wykonaniu zabrzmi II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Fryderyka Chopina (który Khrikuli wykonywał podczas finałowego etapu Konkursu). W drugiej koncertu części zabrzmi pełna ironii, fascynacji naturą czy pieśnią ludową I Symfonia D-dur Tytan Gustava Mahlera. Główny Sponsor PFB – Mecenas Kultury  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Kameralna PFB20/09/2026, niedziela, godz. 12:00Bilety w cenie: 25-41 złKlasyka na Ołowiance – Fortepian w tańcuMikołaj Sikała fot. Mateusz Słodkowski Wystąpią:Emilia Biskupska – fortepianZuzanna Lisiecka-Madeja – fortepianMikołaj Sikała – fortepianDaniel Ziomko – fortepianProwadzenie, kierownictwo artystyczne: Dominika Glapiak W programie: utwory Mikołaja Sikały oraz jego aranżacje utworów takich kompozytorów, jak Igor Strawiński, Darius Milhaud, Leonard Bernstein, Ernesto Lecuona czy George GershwinPomysłodawczyni i prowadząca cykl Klasyka na OłowianceDominika Glapiak na pierwsze spotkanie w nowym sezonie proponuje muzykę taneczną jako inspirację dla kompozytorów. W rozmaitych konfiguracjach na jednym fortepianie zagrają Emilia Biskupska, Zuzanna Lisiecka-Madeja, Mikołaj Sikała i Daniel Ziomko, prezentując utwory wykonywane na cztery ręce, a także - co w życiu koncertowym zdarza się niezwykle rzadko - na sześć oraz finalnie na osiem rąk. Zabrzmi muzyka gdańskiego pianisty i kompozytora Mikołaja Sikały, którego utwory balansują między klasyczną formą oraz bogactwem świata muzyki rozrywkowej. Będą też dzieła oryginalne, nawiązujące między innymi do brzmień jazzowych, klubowych oraz latynoamerykańskich, a także transkrypcje rozmaitych przebojów XX-wiecznych kompozytorów (m.in. słynne Mambo z suity West Side Story).  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB25/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 33-131,50 złKoncert symfoniczny – Valerij SokolovValerij Sokolov – skrzypceWystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentValerij Sokolov – skrzypce W programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Uwertura do opery Don Giovanni K.527 [6']Piotr Czajkowski – Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 [37']Przerwa [20']Wolfgang Amadeusz Mozart – Symfonia g-moll nr 40 K.550 [27']Miesiąc zwieńczy koncert z udziałem świetnego ukraińskiego skrzypka, laureata Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. George’a Enescu w Bukareszcie w 2005 roku Valerija Sokolova. Artysta wraz z Orkiestrą Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze zagra jedno z najbardziej znanych dzieł literatury skrzypcowej i zarazem jeden z najbardziej efektownych koncertów romantycznych, czyli Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego. Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Data rozpoczęcia wydarzenia: 01.09.2026
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: Kociewiak Treść komentarza: Skarszewy to bogate miasto, można ich dymać. Data dodania komentarza: 31.08.2026, 08:13 Źródło komentarza: Dojenie mieszkańców za wodę czy wywóz śmieci trwa Autor komentarza: Mieszkaniec St. Treść komentarza: Urzędasy mają w du.ie takie inwestycje i nowe miejsca pracy . Kasę mają z dotacji i spokojne posadki. Data dodania komentarza: 29.08.2026, 21:09 Źródło komentarza: TYLKO U NAS: Firma Resolve wycofuje się z planowanej budowy zakładu zagospodarowania odpadów na Kochankach! Autor komentarza: radek otwór Treść komentarza: I tym sposobem przepędzono potencjalnie kilkaset miejsc pracy. W Gietrzwaładzie też byli dumni z siebie....przez miesiąc, jak pustka w portfelu i bezrobocie zajrzało do codzienności. Data dodania komentarza: 27.08.2026, 13:32 Źródło komentarza: TYLKO U NAS: Firma Resolve wycofuje się z planowanej budowy zakładu zagospodarowania odpadów na Kochankach! Autor komentarza: Życzliwy Treść komentarza: A mogło być tak pięknie i jak zawsze ludzie się przestraszyli czegoś o czym nie mają pojęcia ;) Data dodania komentarza: 27.08.2026, 13:17 Źródło komentarza: TYLKO U NAS: Firma Resolve wycofuje się z planowanej budowy zakładu zagospodarowania odpadów na Kochankach! Autor komentarza: KOT Treść komentarza: Skarszewy to ciekawa kraina, można ich dymać bez mydła. Data dodania komentarza: 27.08.2026, 07:11 Źródło komentarza: Dojenie mieszkańców za wodę czy wywóz śmieci trwa Autor komentarza: Ja Treść komentarza: Najpierw należy dowiedzieć się u źródła a później cokolwiek pisać . Powtarzanie głupot pewnej redakcji i grupy ludzi a fb nie służy ani wam ani Starogardzianom . Data dodania komentarza: 26.08.2026, 18:10 Źródło komentarza: Zakład zagospodarowania odpadów w mieście?! Mieszkańcy „Kochanek”mają wiele wątpliwości
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama