Historia współczesnego USG - a zaczęło się od sonaru

Za zwięzłe nam historii USG dziękujemy Gdyńskiemu importerowi tych urządzeń firmie MedCorp.

Diagnostyka jest bardzo ważną dziedziną medycyny, ponieważ pozwala dostrzec choroby i zidentyfikować schorzenia, które dają nieswoiste objawy. Dlatego tak ważne są badania USG, które powszechnie przeprowadzane są w czasie ciąży. Pacjentka dzięki nim może zobaczyć na ekranie monitora swoje dziecko, jeszcze zanim wyjdzie ono na świat. Jak jednak zaczęła się historia USG?

Początki w XIX wieku

Podwaliny pod stworzenie badań USG dał SONAR - Sound Navigation and Ranging, czyli dźwiękowa nawigacja i pomiar dystansu. Już w 1822 roku fizyk ze Szwajcarii, Daniel Colladen, wykorzystał tzw. podwodny dzwon, dla zbadania prędkości dźwięku w wodach jeziora Genewa. To na tej podstawie zaczęły kształtować się pierwsze teorie dotyczące rozchodzenia się fal dźwiękowych w różnych warunkach. „Teoria dźwięku” podejmowała taką kwestię, a napisał ją Lord Rayleigh w 1877 roku w Anglii.

Pierwsze próby generowania i odbierania fal ultradźwiękowych o częstotliwościach z zakresu milionów cykli na sekundę wykonali Pierre i Jacques Curie w 1880 roku. Odkryli efekt piezoelektryczny w kryształach kwarcu i tytanianu baru.

Początek ery ultradźwięków

Dopiero pomiędzy 1914 a 1918 rokiem rozpoczyna się prawdziwa historia USG. Zapoczątkowano wówczas rozwój ultradźwiękowych urządzeń do nawigacji, pomiaru głębokości i odległości w wodzie, a na tej podstawie powstał reflektoskop i NDT - Non-Destructive Testing.

W 1928 roku S. Sokołow w Instytucie Elektrotechnicznym w Leningradzie opracował koncepcję ultradźwiękowej identyfikacji wad występujących w metalach i stopach odlewniczych. Na bazie jego koncepcji powstało urządzenie „supersonic reflektoscope” w 1941 roku. Rok później neurolog-psychiatra z Uniwersytetu Wiedeńskiego Karl T. Dussik, po raz pierwszy użył reflektoskopu do wykrywania guzów mózgu u swoich klientów. Tak do końca nie było to jednak sukcesem, z powodu niedostatków technicznych.

W 1951 roku powstał pierwszy skaner zdolny do obrazowania badanych organów tzw. prezentacji dwuwymiarowej z modulacją jasności tzw. B-mode. Pozwolił on na badania guzów piersi, kamieni umiejscowionych w pęcherzykach żółciowych i w nerkach, guzów mózgu i rozpoczął erę diagnostyki ultrasonograficznej w położnictwie.

Pierwszy kardiologiczny skaner ultradźwiękowy, pozwalający na obrazowanie ruchu zastawek serca, pracujący w trybie M-mode, zbudowali Szwedzi - I. Edler i H. Hertz w 1954 roku. USG Dopplera powstało w 1955 roku za sprawą Japończyków - Satomura i Nimura, którzy przeprowadzili pierwszą analizę ruchu zastawek serca z wykorzystaniem efektu Dopplera.

Prawdziwy boom techniki ultrasonograficznej na całym świecie nastąpił pod koniec lat 50. i na początku lat 60. XX wieku. Powstało wówczas wiele firm produkujących ultrasonografy w USA, Japonii, w Europie, Australii czy w Chinach. Firma Simens Medical System była pionierem w produkcji ultrasonografów czasu rzeczywistego pod nazwą VIDOSON. Pierwszy taki aparat powstał w 1965 roku. Od tego czasu technika ultrasonograficzna znacznie się rozwinęła, dzięki czemu pojawiła się możliwość obrazowania nawet w trójwymiarze.