sobota, 25 kwietnia 2026 00:09
Reklama

Jak niewolnik został starogardzianinem

KOCIEWIE. Do Starogardu przywieźli go hitlerowcy. Jako więźnia. Z obozu w Potulicach. Tu był potrzebny do pracy w tartaku.
Jak niewolnik został starogardzianinem

Pan Kazimierz ma dzisiaj 81 lat. Od zawsze kupuje Gazetę Kociewską. Czyta ją od deski do deski. Przyszedł do naszej redakcji aby podzielić się uwagami na temat ostatnich artykułów ale rozmowa szybko przekształciła się w monolog wspomnieniowy.

Więzień Potulic
- Niemcy uwięzili mnie w obozie. W Potulicach. To jest niedaleko Nakła. Mnie osadzono w baraku numer 25. Do dzisiaj wyraźnie widzę oczami pamięci ten barak - wspomina Kazimierz Pior. - Pracowałem tam ponad siły. Tak jak niewolnik. Robiliśmy różne rzeczy w drewnie. Ale po krótkim czasie Niemcy przenieśli mnie do Starogardu. Razem ze mną przybyło tu 50 więźniów z Potulic. My wszyscy znaliśmy się na pracy w drewnie. Niemcy potrzebowali fachowców. Tutaj był tartak. Nazywał się Krencki od nazwiska właściciela. On był usytuowany przy ulicy Kościuszki. Zaraz na rogu z ulicą Pelplińską. Tu pracowałem do końca wojny. Już w styczniu 1945 roku wiedzieliśmy, że Potulice zostały przejete przez rosjan. Czekalismy na wyzwolenie Starogardu. Przed wkroczeniem wojsk radzieckich wszyscy Niemcy pouciekali. Ja nie uciekałem. Zostałem tu. Wiedziałem, że będę potrzebny w tartaku także po wojnie. Ale tutaj, zamiast tartaku zrobili fabrykę mebli. Fabryka specjalizowała się w produkcji mebli na statki. W tamtych czasach produkowalismy bardzo dużo statków i meble okrętowe były bardzo potrzebne. Produkowaliśmy ich bardzo dużo. Każdego dnia wyjeżdżały z zakładu po 4 samochody pełne mebli. Ja wiem to dobrze bo prowadziłem sprawy transportu samochodowego. Nasz zakład został nazwany Fabryką Mebli Okretowych "Famos". Szybko się rozbudowaliśmy i zakład przeniósł się na ulice Gdańską.

Wierny Czytelnik
- W tamtych czasach nie było zbyt wielu fachowców więc przydzielano mi coraz więcej, najróżniejszych obowiązków. Ledwo mogłem im wszystkim podołać - kontynuuje pan Kazimierz. -  Pamiętam, jak nasza kadrowa nakazała mi abym objął jeszcze prowadzenie kancelarii tajnej. Ona musiała to komuś przekazać bo przenosiła się do Elbląga. To była żona prokuratora, który dostał pracę właśnie w Elblągu. Ja nie chciałem, a w zasadzie nie mogłem przyjąć na siebie tej kancelarii. Ale gdzie diabeł nie może tam babę pośle. Dyrektorem zakładu był wtedy pan Kiszczak. On był za mną ale poszedł na urlop. Kiszczaka zastępował Wysoczyński i kadrowa to wykorzystała. Dała mi wypowiedzenie z pracy. Na 3 miesiące. Miałem już dosyć tej pracy ponad moje siły i tych kłótni z kadrową więc ani nie pomyślałem aby walczyć o pozostanie w "Famosie". Jak wrócił z urlopu dyrektor Kiszczak to chciał bardzo abym został ale ja już podjąłem decyzję. Załatwiłem sobie świetna pracę w Centrali Nasiennej. Tam płacili jeszcze lepiej niż w "Famosie" i były ciągle jakieś premie. Najczęściej za eksport. A nasza trzynasta pensja to była często w wysokości trzech normalnych pensji. Bardzo dobrze pracowało mi się w Centrali Nasiennej. Pracowałem tam aż do emerytury czyli do grudnia 1983 roku. Jestem już więc prawie 25 lat na emeryturze. I to tyle. Ale się rozgadałem. Mówią, że starość nie radość a ja tam nie narzekam. Tylko co środę czekam na kolejne wydanie mojej ulubionej Gazety Kociewskiej aby ją przeczytać od deski do deski.


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Reklama
Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w Gdańsku zaprasza na koncerty symfoniczne i wydarzenia w kwietniu 2026 Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w Gdańsku zaprasza na koncerty symfoniczne i wydarzenia w kwietniu 2026 Koncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane przez PFB w kwietniu Sala Koncertowa PFB10/04/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 21-100 złGala Pomorskiej Nagrody Artystyczne / Młode talenty aMuz PAWEL JAREMCZUK JAREMCZUK.PLSzymon Morus – dyrygent,[email protected] / [email protected] Wystąpią:Orkiestra PFBSzymon Morus – dyrygent,Hubert Bielecki – gitaraMalwina Pakuła – fortepianAlbert Woelke – akordeonProwadzenie: Marta GoluchW programie:Astor Piazzolla – Aconcagua [22'] / solista: A. Woelke – akordeonMikołaj Piotr Górecki – Arioso e Furioso op. 39 [12'] / solista: H. Bielecki – gitaraCécile Chaminade – Konzertstück op. 40 [15'] / solistka: M. Pakuła – fortepianPaul Dukas – Uczeń czarnoksiężnika (L'Apprenti Sorcier) [12']Czas trwania koncertu: ok. 150 min.Raz w roku w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej gościmy wyjątkowych artystów – to osoby twórcze, które funkcjonują w różnych obszarach kultury, a ich trud został dostrzeżony i nagrodzony nominacjami do najbardziej prestiżowej w naszym województwie Pomorskiej Nagrody Artystycznej. 10 kwietnia poznamy troje laureatów w kategorii Kreacje Artystyczne, Pomorska Nadzieja Artystyczna i Mecenat Kultury. Ponadto marszałek Mieczysław Struk najbardziej zasłużonych dla Pomorza artystów honoruje Wielką Pomorską Nagrodą Artystyczną za całokształt twórczości. Wydarzenie to połączone zostanie z koncertem najzdolniejszych tegorocznych dyplomantów Akademii Muzycznej w Gdańsku, którzy będą solistami koncertu symfonicznego Orkiestry PFB pod batutą Szymona Morusa. statuetki PNA fot. Edyta Steć--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala Dębowa11/04/2026, sobota, godz. 11:00Bilety: 16 złWarsztaty muzyczno-integracyjne dla seniorów – Muzyka nie zna wieku Prowadzenie: Eliza LudkiewiczMuzyka nie zna wieku to sobotnie spotkania w niewielkim, kameralnym gronie, w niezobowiązującej atmosferze. Prowadząca Eliza Ludkiewicz (psycholożka, oligofrenopedagożka oraz arteterapeutka) zapozna uczestników z elementami muzykoterapii, ukazując, w jaki sposób muzyka może rozluźniać ciało i umysł, poprawić kondycję psychofizyczną, pobudzić kreatywność i uwolnić endorfiny. Część druga spotkania ma nieformalny charakter integracji przy kawie, herbacie i słodkiej przekąsce.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala Kameralna 12/04/2026, niedziela, godz. 12:00Bilety w cenie: 20-38 złPhotographer: Piotr RodakKlasyka na Ołowiance – Fenomen Mendelssohna-Bartholdy’egoWystąpi:Polish Piano Trio w składzie:Robert Kwiatkowski – skrzypceBłażej Goliński – wiolonczelaDominika Glapiak – fortepian, prowadzenie i kierownictwo artystyczneW programie:Felix Mendelssohn-Bartholdy – Trio c-moll op. 66Robert Schumann – Trio d-mol op. 63 nr 1 To wyjątkowy koncert, który w duchu XIX-wiecznej tradycji przeniesie nas w świat kameralnych arcydzieł. Usłyszymy dwa znakomite tria fortepianowe, które nie tylko zachwycają pięknem, ale także opowiadają historię o wielkich wizjonerach muzyki. Program koncertu jest hołdem dla tych, którzy tworzyli i budowali mosty pomiędzy epokami i  artystami.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala nad Motławą 14/04/2026, wtorek, 13:30Bilety w cenie: 39 zł (jeden bilet obejmuje wstęp jednego dziecka i opiekuna)Czuła muzyka dla SmykaWarsztaty umuzykalniające dla maluszków i ich opiekunówProwadzenie: Ewelina Bronk-MłyńskaWiek: 1-4 latCzas trwania: ok. 45 min.Zapraszamy na wyjątkowe warsztaty stworzone z myślą o najmłodszych dzieciach oraz ich opiekunach. Czuła muzyka dla Smyka to przestrzeń wspólnego odkrywania świata dźwięków, rytmu i bliskości. W kameralnej, ciepłej atmosferze dzieci doświadczają różnorodnych brzmień, rozwijają wrażliwość muzyczną i ruchową, uczą się przez zabawę i naturalną ekspresję, budują więź z opiekunem poprzez wspólne muzyczne aktywności.Zajęcia prowadzone są przez Ewelinę Bronk-Młyńską (certyfikowaną instruktorkę I i II st., członkini Polskiego Towarzystwa im. E. E. Gordona, absolwentkę Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku na wydziale instrumentalnym i wokalno-aktorskim oraz pedagożkę) w duchu uważności i radości, bez oceniania czy oczekiwań – tu liczy się radość z bycia razem i wspólnego muzykowania.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski--Sala Koncertowa PFB17/04/2026, piątek, godz. 19:00Bilety: 33-121,50 złKoncert symfoniczny – duet fortepianowy Tal & GroethuysenMichael_LeisWystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentYaara Tal i Andreas Groethuysen – duet fortepianowyW programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Koncert Es-dur na dwa fortepiany KV 365 [25’]Przerwa [20’]Dmitrij Szostakowicz – X Symfonia e-moll op. 93 [57’]Czas trwania koncertu: ok. 120 min.Wyjątkowy duet solistów gościć będzie w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej po raz pierwszy. Yaara Tal i Andreas Groethuysen połączyli siły w 1985 roku, tworząc tymczasowy duet fortepianowy zaledwie na jeden koncert. W najśmielszych snach nie podejrzewali, że ta chwilowa kolaboracja przerodzi się we współpracę rozłożoną na wiele dekad – oboje wspólnie koncertują od przeszło 40 lat. Obsypany nagrodami duet (m.in. pięciokrotnie nagroda ECHO Klassik, OpusKlassik 2021, jedenaście razy nagroda Preis der Deutschen Schallplattenkritik, nagroda Ruhr Piano Festival 2022, Cannes Classical Award) wykona koncert Mozarta na dwa fortepiany. Ponadto w programie jedno z najważniejszych dziel Dmitrija Szostakowicza, interpretowane jako muzyczna reakcja na epokę stalinizmu. --Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala Biała 18/04/2026, sobota, godz. 10:30Bilety w cenie: 39 złOtulające dźwięki dla brzuszka i maluszka Prowadzenie: Joanna Chęcińska-MystkowskaCzas trwania: ok. 45 min.Podczas warsztatów skierowanych do przyszłych rodziców, uczestnicy zapoznają się m.in. z technikami relaksacyjnej muzykoterapii, metodami wyobrażeniowymi i skojarzeniowymi, ćwiczeniami oddechowymi i rozluźniającymi z wykorzystaniem oddechu brzusznego. W ramach spotkania zostaną omówione zagadnienia aktywnego i pasywnego słuchania muzyki, interpretowania reakcji dziecka na bodźce zewnętrzne oraz śpiewania kołysanek i dziecięcych piosenek. Poznacie kilka prostych kołysanek, które z powodzeniem można wykorzystać zarówno w trakcie ciąży, jak i po narodzinach maleństwa. W spotkaniu mogą wziąć udział wszystkie osoby oczekujące dziecka, a także najbliżsi, np. dziadkowie. Nie są wymagane zdolności muzyczne ani posiadanie kompetencji z obszaru wokalistyki.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala Koncertowa PFB 19/04/2026, niedziela, 12:00Bilety w cenie: 28-70 złKoncert familijny – Wszystko, wszędzie, naraz – wszechstronne instrumenty perkusyjneWystąpi:Zespół 5/6 w składzie: Renia Tuszyńska, Paweł Orłowski, Justa Czarnota, Wiktor Gabor, Madzia Karmiłowicz, Jan CzerwińskiW programie:melodie z bajek (m.in. Flintstonowie), energiczne piosenki, takie jak Nada Nada, fragmenty utworów z repertuaru popularnych polskich wykonawców, m.in. Sanah czy Kwiatu JabłoniZespół 5/6, czyli pięciu wokalistów i beatboxer – zapraszają na wyjątkowe muzyczne spotkanie z dźwiękami, powstającymi wyłącznie z ludzkiego głosu. Bez instrumentów, bez nut – tylko śpiew, rytm i mnóstwo dobrej energii!--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala Koncertowa PFB20/04/2026, poniedziałek, godz. 9:00 i 11:15Bilety w cenie: 26 zł (przy zakupie biletów online naliczana jest prowizja operatora)Koncert edukacyjny – Królewski skład instrumentalny, czyli szalona historia kwartetu smyczkowegoWystąpi:NeoQuartet w składzie:Karolina Piątkowska-Nowicka – I skrzypcePaweł Kapica – II skrzypceMichał Markiewicz – altówkaKrzysztof Pawłowski – wiolonczelaW ramach koncertu zaprezentowany zostanie przekrojowy program muzyki skomponowanej na kwartet smyczkowy – od klasycyzmu, przez romantyzm, aż po najnowsze tendencje muzyki współczesnej. NeoQuartet zaprezentuje możliwości brzmieniowe kwartetu elektrycznego z wykorzystaniem syntezatorów, looperów i innych efektów dźwiękowych.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Archikatedra Oliwska23/04/2026, czwartek, godz. 19:00Wstęp wolny! Monika OrłowskaKoncert PapieskiWystąpią:Orkiestra PFBSzymon Makowski – dyrygentMonika Orłowska – skrzypceJakub Kornacki – narracjaW programie:Mikołaj Piotr Górecki – Concerto-Notturno op. 13 [15’]Franz Schubert – V Symfonia B-dur D. 485 [28’]Fragmenty poezji i prozy św. Jana Pawła IICzas trwania koncertu: ok. 60 min.Tradycyjnie już koncert poświęcony Papieżowi Polakowi, Janowi Pawłowi II, organizujemy w Archikatedrze Oliwskiej. Tym razem filharmoników gdańskich poprowadzi Szymon Makowski. Solistką jest zastępczyni koncertmistrzów Orkiestry Polskiej Filharmonii Bałtyckiej skrzypaczka Monika Orłowska. Usłyszymy wczesne i charakterystyczne dla twórczości Mikołaja Piotra Góreckiego Concerto-Notturno op. 13, z wirtuozowską i ekspresyjną parą skrzypiec. Ponadto zabrzmi pogodna, klasycznie brzmiąca symfonia Franza Schuberta oraz fragmenty twórczości Jana Pawła II w narracji Jakuba Kornackiego.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala nad Motławą 28/04/2026, wtorek, 13:30Bilety w cenie: 39 zł (jeden bilet obejmuje wstęp jednego dziecka i opiekuna)Czuła muzyka dla SmykaWarsztaty umuzykalniające dla maluszków i ich opiekunówProwadzenie: Ewelina Bronk-MłyńskaWiek: 1-4 latCzas trwania: ok. 45 min.Zapraszamy na wyjątkowe warsztaty stworzone z myślą o najmłodszych dzieciach oraz ich opiekunach. Czuła muzyka dla Smyka to przestrzeń wspólnego odkrywania świata dźwięków, rytmu i bliskości. W kameralnej, ciepłej atmosferze dzieci doświadczają różnorodnych brzmień, rozwijają wrażliwość muzyczną i ruchową, uczą się przez zabawę i naturalną ekspresję, budują więź z opiekunem poprzez wspólne muzyczne aktywności.Zajęcia prowadzone są przez Ewelinę Bronk-Młyńską (certyfikowaną instruktorkę I i II st., członkini Polskiego Towarzystwa im. E. E. Gordona, absolwentkę Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku na wydziale instrumentalnym i wokalno-aktorskim oraz pedagożkę) w duchu uważności i radości, bez oceniania czy oczekiwań – tu liczy się radość z bycia razem i wspólnego muzykowania.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala Koncertowa PFB28/04/2026, wtorek, godz. 19:00Bilety w cenie: 28-90 złMistrzowskie Recitale Organowe – Wayne MarshallWystąpi:Wayne Marshall – organyProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Wayne Marshall – ImprowizacjaAndrew Ager – Toccata i fugaRoger Ducasse – PastoraleCharles-Marie Widor – Marcia z: Symfonii organowej nr 3 op. 13George Baker – Deux EvocationsHealey Willan – Introdukcja, passacaglia i fugaPrzerwa [20’]Charles-Marie Widor – Symfonia organowa nr 6Wayne Marshall – ImprowizacjaCzas trwania koncertu: ok. 90 min.Bohater drugiego w tym roku recitalu z cyklu Mistrzowskie Recitale Organowe jest Wayne Marshall, czyli Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego (wyróżnienie nadawane za wybitne zasługi w różnych dziedzinach, m.in. w sztuce). Ten światowej sławy brytyjski dyrygent, organista i pianista tym razem zagra na organach Filharmonii, które pochodzą z katedry w Lozannie. Artysta wykona własne improwizacje, a także m.in. Toccatę i fugą Andrew Agera, Deux Evocations George’a Bakera czy Symfonię organową nr 6 Charlesa-Marie Widora. --Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Data rozpoczęcia wydarzenia: 09.04.2026
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: kierowcaTreść komentarza: Czy oni kiedyś przestaną dłubać przy tej autostradzie? Jeden remont się kończy drugi się zaczyna non stop utrudnienia a stawka za przejazd taka sama. Jeżdżę praktycznie co 2-3 dni tą trasą jakoś nie widziałem żeby powierzchnia była uszkodzona, normalna zadbana droga ale nie będzie remont i h.. . Niech sobie głowę wyremontują to co zrobili w rusocinie to ludzkie pojęcie przechodziData dodania komentarza: 21.04.2026, 04:23Źródło komentarza: UWAGA! Od dziś kolejne utrudnienia na autostradzie A1!Autor komentarza: PISTreść komentarza: Putin I SpółkaData dodania komentarza: 20.04.2026, 07:26Źródło komentarza: FELIETON: 21.857! Ka†yń pamiętamy!Autor komentarza: ...Treść komentarza: ... widać byle łajza może teraz mieć doktorat. Pewnie z Żaka.Data dodania komentarza: 19.04.2026, 11:15Źródło komentarza: Trutką na szczury truł gołębie?! Sprawę bada starogardzka policja Autor komentarza: .....Treść komentarza: OsinobusData dodania komentarza: 19.04.2026, 11:10Źródło komentarza: Nowe autobusy elektryczne w StarogardzieAutor komentarza: KKTreść komentarza: A kiedy pojawi się możliwość zapisywania na biegi? Aktualnie widoczne są tylko niektóre biegi, a tylko do dwóch można faktycznie się zapisać.Data dodania komentarza: 16.04.2026, 11:57Źródło komentarza: IX Biegowe Grand Prix Kociewia 2026. Przed wiele fantastycznych wydarzeń sportowychAutor komentarza: ObywatelTreść komentarza: Jakiej firmy będą te autobusy?Data dodania komentarza: 14.04.2026, 14:13Źródło komentarza: Nowe autobusy elektryczne w Starogardzie
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama