Susza suszy ale nie wysuszy

W ostatnich dniach jakoś trudno mówić o klęsce suszy. Ciągle przecież pada i pada. Jednak te deszczyki nie powinny zaciemniać sytuacji z poprzednich, bardzo suchych miesięcy. Jest klęska suszy i już.

Prawdziwa klęska
- To jest prawdziwa klęska. Oceniam, że w te żniwa będę miał obniżone plony zbóż o ok. 60 proc. - mówi smutnym głosem, Zbigniew Janus z Ryzowia. - Najbardziej przez tę suszę ucierpiały zboża jare. Nie tylko u mnie ale wszędzie jest taka klęska. Aż się boję tych żniw. Muszę przecież utrzymać i wyżywić 6 osobową rodzinę. Jak nie będzie plonów z czego ich utrzymam.
Gospodarstwo pana Janusa nie jest największe. Nieco ponad 13 hektarów. Po podwórku biega grupka dzieci. Z niedużego domu mieszkalnego dobiega aromatyczny zapach pieczonego ciasta.
- Właśnie wczoraj obchodziliśmy z żoną, Moniką rocznicę naszego ślubu. To już 8 lat jak razem gospodarujemy - kontynuuje pan Zbigniew. - Jest ciężko, ale ta ziemia to całe moje życie. Tu gospodarował mój dziadek i mój ojciec. Rodzice są od 18 lat na rencie. Mieszkają w Skórczu. Jestem więc rolnikiem w trzecim pokoleniu. I mam już następcę na kolejne pokolenie. Tomek, powiedz panu czy będziesz chciał przejąć po ojcu gospodarstwo? - pyta pan Zbigniew swojego 5 letniego syna.
Tomek patrzy na mnie nieco wystraszony lecz odpowiada głośno i zdecydowanie.
- Jak mi tata kupi John Deera to wezmę gospodarkę i tata będzie mógł pójść na rentę - mówi Tomek. - Maszyny są najważniejsze.
- Takie jest teraz to młode pokolenie - śmieje się pan Janus. - Konkretne i zdecydowane. Syn ma dopiero 5 lat a już wie co jest potrzebne na roli. Bardzo mi pomaga. Całe dnie jeździ ze mną traktorem po polu. Nie najnowszym traktorem. A ten John Deer to jest super nowoczesny kombajn zbożowy. Z klimatyzacją. Widział takie kombajny u sąsiada i jest nimi zafascynowany.

Uzależniony od plonów
 Głównym kierunkiem produkcji gospodarstwa jest trzoda chlewna. W cyklu zamkniętym.
- Mam 13 macior i jednego knura. Wypada więc jedna maciora na hektar - mówi pan Zbigniew. - Wszystko jest podporządkowane produkcji tucznika. Kiedyś sam musiałem walczyć o to aby jak najlepiej sprzedać swoje tuczniki. Teraz jest lepiej. Od kilku lat mamy swoje Zrzeszenie Producentów Trzody Chlewnej. Jesteśmy siłą. W kupie siła. Razem jest nas ponad 200 hodowców. Nie muszę już martwić się o sprzedaż ani o cenę. Zawsze mamy lepszą cenę niż hodowca samotny. A punkt skupu tucznika mam dosłownie za płotem. U Lecha Kolaski, naszego szefa. To jest ogromnie wygodne. Jeżeli chodzi o rolę to sieję pszenżyto, pszenicę i specjalną mieszankę zbożowo-strączkową. Mam tez trochę ziemniaków ale tylko na własne potrzeby. Żona ma trochę drobiu. Na jajka i mięso. Krowy nie mamy. A w hodowli staram się być jak najbardziej samowystarczalny. Dlatego jestem tak bardzo uzależniony od plonów a plony zależą w dużej mierze od pogody. Tegoroczna susza bardzo mnie martwi. Coś słyszałem o tym, że może być jakaś pomoc odgórna ale sam pan wie jak z tymi pomocami jest. Najlepiej liczyć na siebie.  

Instrumenty na suszę
Wyjmuję z teczki pismo działaczy rolniczych skierowane 16 czerwca do Wojewody Pomorskiego, Romana Zaborowskiego. Czytamy je razem.
Punkt po punkcie.
Komisja Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej i Rozwoju Obszarów Wiejskich, po spotkaniu z przedstawicielami środowisk rolniczych i wiejskich, zwraca się do Wojewody Pomorskiego z wnioskiem o wystąpienie Pana Wojewody do Rady Ministrów w sprawie ogłoszenia stanu klęski żywiołowej związanej z suszą w naszym województwie.
Prosimy o uruchomienie wszelkich możliwych instrumentów pomocowych między innymi:
- prolongowanie i umorzenie odsetek od preferencyjnych kredytów, dotychczas zaciągniętych przez rolników,
- uruchomienie kredytów suszowych na zakup paliwa, nasion, usług rolniczych,
- uruchomienie pomocy socjalnej wypłacanej rolnikom na podstawie protokołów suszowych,
- zwiększenie dopłat do paliwa rolniczego w związku z klęską suszy oraz podwyżką cen ropy,
- uruchomienie dopłat bezpośrednich za 2008 rok w pierwszej kolejności dla obszarów objętych klęską suszy,
- uruchomienie dopłat do zakupu nasion realizowanych przez Agencję Rynku Rolnego w ramach klęski suszy,
- uruchomienie dotacji wyrównawczej gminom, które umorzyły płatność podatku rolnego ze względu na klęskę suszy.

Ograniczony optymizm
- Z tego wszystkiego co oni tu piszą to pewne są tylko dopłaty bezpośrednie za 2008 r. Tylko, że dostaniemy je najwcześniej na początku przyszłego roku. Tak też było w tym roku. Ciężko będzie przeżyć tegoroczną jesień i zimę. Proponowanie rolnikom kolejnych kredytów na super warunkach jest sympatyczne i dobrze się o tym czyta. Kredyt to kredyt. Każdy kredyt trzeba spłacić a żeby spłacić to trzeba na spłatę zarobić. Piszą o pomocy socjalnej dla rolników. Pozostawiam to bez komentarza. Dopłaty do paliwa rolniczego to też szkoda słów. No może te dopłaty do zakupu nasion uruchomi Agencja Rynku Rolnego. To jest realna pomoc. Myślę też, że gminy objęte klęską suszy załatwią sobie dotacje wyrównawcze związane z umorzeniem podatku rolnego dla poszkodowanych rolników. Jednak te wszystkie pomoce, nawet jeżeli zostaną wprowadzone to i tak nie pokryją 60 procentowych strat spowodowanych suszą, szczególnie w zbożach jarych.  Susza nas suszy ale nie wysuszy - kończy optymistycznie pan Zbigniew Janus z Ryzowia.  

Uwaga, pomoc nadchodzi
Pismo do wojewody wpłynęło w poniedziałek 16 czerwca, w piątek 20 czerwca wicewojewoda pomorski Michał Owczarczak spotkał się w sprawie suszy z Włodzimierzem Olszewskim dyrektorem Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa w Gdańsku i Witoldem Madejem, dyrektorem Oddziału Regionalnego KRUS w Gdańsku. Tematem rozmowy były m.in. dodatkowe formy pomocy dla dotkniętych nią gospodarstw, poza oferowanymi przez Państwo preferencyjnymi kredytami klęskowymi. Dyrektor KRUS zadeklarował możliwość odraczania lub rozkładania na raty składek ubezpieczeń rolniczych. Ustalono również, że wszystkie wnioski, które wpłyną do KRUS będą na bieżąco rozpatrywane. Można je składać w placówkach powiatowych Kasy.
Dyrektor Oddziału Terenowego ANR w Gdańsku zaproponował, by poszkodowanym plantatorom płatności czynszów dzierżawnych rozkładać na raty. Wnioski w tej sprawie należy kierować do centrali ANR w Gdańsku lub, w przypadku rolników naszego powiatu do do oddziału w Skarszewach.
Należy poinformować, że do tej pory Wojewoda Pomorski powołał już 61 gminnych komisji ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych. To połowa gmin naszego województwa.
Optymizm pana Janusa jest więc uzasadniony. Susza nie wysuszy rolników.