Raport OBOWIĄZKI DOMOWE A RÓWNOUPRAWNIENIE. Jak wygląda podział obowiązków domowych na co dzień i w święta?

Raport towarzyszy XVI edycji konkursu „Sukces Pisany Szminką”. 

Aż 45 proc. kobiet wykonuje samodzielnie większość obowiązków domowych

W co trzecim polskim domu funkcjonuje równy podział obowiązków domowych – wskazują wyniki wymienionego na wstępie raportu. Częściej wskazują to mężczyźni niż kobiety – 39 proc. mężczyzn i 29 proc. kobiet. Jednak wśród uczestniczek badania prowadzących własną firmę jest to już 34 proc. Aż 45 proc. Polek deklaruje, że wykonuje większość obowiązków domowych samodzielnie. Ten odsetek wśród ankietowanych mężczyzn wynosi tylko 21 proc., a wśród kobiet prowadzących biznes – 37 proc. Okazuje się, że o 5 p.p. częściej mają w swoich domach równy podział obowiązków oraz o 8 p.p. rzadziej wypełniają własnoręcznie niemal wszystkie prace domowe niż przeciętna Polka.

Równy podział obowiązków najczęściej wśród osób w wieku 25-34 lata i mieszkańców dużych miast

Równy podział obowiązków domowych deklaruje 43 proc. wszystkich ankietowanych w wieku 25-34 lata i jedynie 29 proc. w wieku 55-65 lat. W tej grupie wiekowej największy odsetek respondentów przyznaje, że wykonuje wszystkie obowiązki domowe – aż 30 proc. Największy odsetek deklaracji o równym podziale prac domowych odnotowano wśród ankietowanych z miast ze 100-500 tys. mieszkańców – 42 proc., a najmniejszy wśród respondentów ze wsi – 31 proc.

– Różnice w podziale obowiązków domowych w poszczególnych grupach wiekowych wskazują na zmieniające się wzorce społeczne. Młodsze osoby częściej deklarują równy podział obowiązków, co wynika z większej świadomości równości płci i wpływu współczesnych norm społecznych. Starsze pokolenie częściej praktykuje tradycyjny model, w którym jedna osoba – zazwyczaj kobieta – wykonuje większość obowiązków. A duża część tych obowiązków domowych dotyczy opieki i wychowania dzieci – mówi Magdalena Dziewguć, Country Director w firmie Google Cloud Poland, która jest partnerem kategorii Miejsce Pracy Przyjazne Rodzicom. – W konkursie Sukces Pisany Szminką nagradzamy dobre praktyki i wyróżniamy pracodawców, którzy tworzą przyjazne środowisko pracy, sprzyjające równowadze między życiem zawodowym a prywatnym. Wskazujemy firmy, które nie tylko rozumieją wyzwania współczesnych rodziców, ale także podejmują realne działania, aby ułatwić im codzienne funkcjonowanie. Bez równouprawnienia w domu i rodzinie nie będziemy mieli równouprawnienia w pracy.

W kategorii Miejsce Pracy Przyjazne Rodzicom oraz pięciu innych kategoriach otwartych nominacje konkursowe przyjmowane są jeszcze do 31 grudnia. Kobiety przedsiębiorcy i organizacje, zasługujące na wyróżnienie, nominować można przez formularz dostępny na stronie konkurs.sukcespisanyszminka.pl.

Kobiety częściej niż mężczyźni przypisują sobie odpowiedzialność za obowiązki domowe

Co siódmy mężczyzna uważa, że obowiązki domowe to głównie odpowiedzialność kobiet (14 proc.). Co ciekawe wśród biznesmenek ten odsetek jest niższy i wynosi jedynie 11 proc., jednak wśród wszystkich respondentek wynosi już aż o 4 p.p. więcej – 15 proc. Opinię, że obowiązki domowe są przede wszystkim sprawą kobiet podziela aż 18 proc. mieszkańców wsi i jedynie co dziesiąty mieszkaniec dużych miast. Jednocześnie wyniki badania przeprowadzonego przez Socjolożki.pl na zlecenie Fundacji WłączeniPlus wskazują, że trzech na czterech mężczyzn i 81 proc. kobiet uważa, że prace domowe nie są odpowiedzialnością głównie kobiet. Tego samego zdania jest 72 proc. badanych pochodzących z wsi i 87 proc. ankietowanych z miast 100-500 tys. mieszkańców.

Co czwarta kobieta ma więcej obowiązków domowych niż rok temu

Wśród badanych mężczyzn 22 proc. deklaruje, że obecnie wykonuje więcej obowiązków domowych niż 12 miesięcy temu, wśród kobiet – 25 proc., a w grupie kobiet przedsiębiorców odsetek ten wynosi 21 proc. Aż 40 proc. ankietowanych w wieku 18-24 lata i jedynie 11 proc. respondentów w wieku 55-65 lat określa, że liczba wykonywanych przez nich zadań domowych wzrosła w ostatnim roku. Co dziesiąta biznesmenka deklaruje, że wykonuje w tym momencie mniej obowiązków domowych, niż przed 12 miesiącami – to najwyższy odsetek w porównaniu do innych badanych grup, natomiast wśród mężczyzn jest to 5 proc., a wśród kobiet – i 4 proc.

– Dane pokazują, że podział obowiązków domowych wciąż stanowi dla Polaków wyzwanie. Zauważalny spadek liczby zadań domowych w grupie kobiet może być efektem świadomego zarządzania czasem, delegowania obowiązków i korzystania z zewnętrznego wsparcia. Warto też zwrócić uwagę, na ogromną różnicę w postrzeganiu ról domowych wśród mieszkańców wsi oraz dużych miast – komentuje Olga Kozierowska, pomysłodawczyni konkursu „Sukces Pisany Szminką”, prezes Fundacji WłączeniPlus. – W konkursie Sukces Pisany Szminką od lat obserwujemy, jak przedsiębiorcze Polki wprowadzają innowacyjne rozwiązania, które pozwalają im lepiej równoważyć różne role życiowe. To dowód na to, że przedsiębiorczość może być nie tylko drogą do niezależności finansowej, ale również sposobem na budowanie lepszej jakości życia.

*Badanie przeprowadzono we wrześniu 2024 przez Socjolożki.pl z użyciem metodologii CAWI z wykorzystaniem licencjonowanego panelu zapewniającego reprezentatywność próby pod kątem płci, wieku, wielkości miejscowości zamieszkania oraz regionu na próbie Polek i Polaków w wieku 16-65 lat.

XVI edycja konkursu Sukces Pisany Szminką 

Od 16 lat konkurs „Sukces Pisany Szminką” nagradza przedsiębiorczynie, aktywistki, działaczki społeczne, edukatorki, a także liderki i liderów oraz organizacje, które odważnie kształtują przyszłość, walcząc o równość, różnorodność i włączenie. To wyróżnienie dla ludzi zmieniających świat na lepsze. Do konkursu można zgłosić własną kandydaturę, a także nominować przedsiębiorczynię lub organizację, którą chcielibyśmy wyróżnić, wypełniając formularz online na stronie www.konkurs.sukcespisanyszminka.pl w jednej z pięciu kategorii otwartych: Biznes Roku: przychód powyżej 10 mln złotych, Biznes Roku: przychód poniżej 10 mln złotych, Start-up Roku, Mikrobiznes, Liderka w Nowych Technologiach, Przedsiębiorcza Cudzoziemka oraz Miejsce Pracy Przyjazne Rodzicom. Nominacje przyjmowane będą do 31 grudnia br., a zgłoszenia konkursowe do 20 stycznia 2025.

Organizator konkursu: Fundacja WłączeniPlus

Partner strategiczny: Mastercard

Partner merytoryczny: PwC

Misją Fundacji WłączeniPlus jest promowanie różnorodności jako fundamentalnej wartości organizacyjnej, uczynienie równości normą, a włączania kluczowym elementem drogi do sukcesu w wymiarze biznesowym i indywidualnym. Tworzymy programy edukacyjne, ogólnopolskie kampanie społeczne i projekty dedykowane indywidualnym potrzebom firm współpracujących.

Fundacja WłączeniPlus wyrasta z organizacji Sukces Pisany Szminką, stworzonej przez Olgę Kozierowską w 2008 roku.