Urząd „Bezpracy” – dramat bezrobotnych - nie ma pieniędzy na roboty publiczne, staże i dofinansowanie rozpoczęcia własnej działalności

Po cięciach w krajowym budżecie, Powiatowy Urząd Pracy w Starogardzie Gd. z ubiegłorocznych 22 mln zł ma na walkę z bezrobociem zaledwie 4 mln zł. Przedstawiciele poszczególnych gmin nie mają wątpliwości: oszczędności uderzą w najbiedniejszych.
- To będą tragedie poszczególnych rodzin, roboty publiczne to dla niejednej rodziny jedyne źródło utrzymania – nie boi się użyć najgorszych słów zastępca wójta gminy Lubichowo Witold Sykutera. – Stopniowo doprowadzimy do długotrwałego wykluczenia. Nie rozumiem takiej polityki.

Cięcia, cięcia i jeszcze raz cięcia
Jeśli polityka rządu będzie tak wyglądała w przyszłych latach, dysproporcje pomiędzy mieszkańcami zamożnymi, a skrajnie biednymi zaczną się coraz bardziej powiększać – mówią wspólnym głosem włodarze najbiedniejszych gmin.     
- Co roku korzystaliśmy ze środków na roboty publiczne, chodzi głównie o utrzymanie dróg, melioracje, generalnie sprawy porządkowe. Wykonywali je najczęściej najbiedniejsi, najsłabiej wykształceni, dla których zatrudnienie przez gminę, to jedyna szansa –  kontynuuje Witold Sykutera.
W ubiegłym roku Powiatowy Urząd Pracy w ramach prac interwencyjnych mógł wesprzeć ok. 115 osób. W tym pieniędzy jest dla zaledwie ok. 30. Jeszcze gorzej wygląda finansowanie robót publicznych. W ubiegłym roku skorzystało 200 osób, w tym 11, głównie na stanowisko doradcy rolniczego, który pomoże wypełnić wniosek na unijne dofinansowanie.
- Doradców mieliśmy dwóch, teraz środków mamy na jednego – skarży się zastępca wójta gminy Lubichowo. – To kolejny kłopot, bo jesteśmy gminą rolniczą i takich osób, powinno być jak najwięcej.
Uderzą do Pomocy Społecznej
Wójt gminy Osiek nastawionej głównie na turystykę zastanawia się, kto zadba o porządek na ulicach, plażach i w lasach.
- Do tej pory w sięganiu po pieniądze Urzędu Pracy nie było żadnych ograniczeń – mówi Stanisława Kurowska. – Na prace porządkowe miałam ok. 80 osób. Nabory robiliśmy na wiosnę, wakacje i jesień. Turyści mówią, że jest czysto, na ulicy i w rowach nie ma papierka. A teraz co mam zrobić? Wysłać urzędników, żeby sprzątali lasy?
Rząd zaoszczędzi na Funduszu Pracy kilka miliardów złotych – mówią włodarze, ale armia bezrobotnych szybko uderzy po pieniądze Pomocy Społecznej.
- Ośrodki też nie wyczarują pieniędzy znikąd, mamy ograniczone budżety, pieniądze będą trafiały do najbardziej potrzebujących – mówi jedna z pracownic GOPS w Skórczu. – To na pewno będzie trudny rok dla pomocy społecznej.

Staże dla nielicznych
Osobom, które marzyły o rozpoczęciu własnej działalności z pomocą państwowych pieniędzy, pozostały tylko marzenia. Urząd Pracy pomoże rozkręcić własny biznes zaledwie ok. 40 chętnym. Pieniędzy na doposażenie stanowiska pracy nie ma z kolei w ogóle. A w zeszłym roku oba instrumenty wykorzystało łącznie 560 osób. Ucierpią także osoby, starające się o staże. Na chwilę obecną w PUP złożonych jest już ok. 300 wniosków od pracodawców.
- Do wykorzystania mamy 30 staży – informuje Ziemowit Wiciak, kierownik Działu Instrumentów i Programów Rynku Pracy. – Jest szansa na kolejnych 100 w ramach dofinansowania z Europejskiego Funduszu Społecznego. Ale to jest konkurs, więc nic nie jest pewne.
Ale to i tak kropla w morzu potrzeb. W ubiegłym roku w powiecie ze stażu skorzystało 750 osób. Duża część z nich kończy zatrudnienie w tym roku. A co potem?
- Najbardziej mi żal młodzieży, która kończy szkołę i w Osieku nie ma szans na pracę – mówi wójt Kurowska. – Staż to sposób, by nie popaść w marazm i nie tracić czasu. Zdobycie doświadczenia w urzędzie jest bezcenne. W ubiegłym roku było 15 stażystów, nikomu nie odmówiłam, musimy dbać o absolwentów. Teraz słyszę, że jak chcę wziąć stażystę, to później muszę go zatrudnić. To absurd. Musimy rozpisać konkurs na stanowisko, ale przede wszystkim mieć rzeczywiste potrzeby, a nie tworzyć sztuczne etaty. Jak to się ma do polityki oszczędzania? Nie wezmę w tym roku żadnego stażysty.
W urzędzie gminy w Lubichowie wnioski o staż leżą od 2009 r.
    Rok temu składałem wniosek o staż w Urzędzie Gminy – mówi młody mieszkaniec Lubichowa. – Do tej pory czekam. Liczyłem, że z nowym rokiem coś się ruszy. Jednak teraz to już całkiem tracę nadzieję. Dla młodych osób, takich jak ja, staż to zazwyczaj jedyna możliwość podjęcia pierwszej, w pełni legalnej pracy i zdobycia jakże ważnego doświadczenia.
    W czerwcu skończyłam liceum i bardzo liczyłam na staż, bo to doskonała szansa zdobycia ciekawego doświadczenia – mówi Paulina Jaszczerska ze Starogardu Gd. - Wcześniej próbowałam dostać się do jakiejś pracy, ale pracodawcy wymagali właśnie doświadczenia. Złożyłam podanie o staż do kilkunastu firm i do tej pory nie ma żadnej odpowiedzi.  

Rok się nie skończył, trzeba walczyć w konkursach
- Na pewno zaskoczyła nas tegoroczna rzeczywistość – mówi Ziemowit Wiciak z PUP, ale stara się dostrzegać także jego zdaniem pozytywy tej sytuacji. - Jak ktoś będzie potrzebował rąk do pracy to będzie musiał dać zatrudnienie, a nie wykorzystywać staż. To pokazuje również, że bezrobotni powinni szukać miejsc do życia tam, gdzie jest praca. To, że wielkich zakładów produkcyjnych nie będzie w Osieku czy Osiecznej wiadomo nie od dziś.
Urzędnicy nie mają wątpliwości, że najlepsze czasy w zakresie aktywizacji bezrobotnych są za nami. Wyjątkowo hojne unijne dofinansowania na lata 2007 – 2013 powoli się wyczerpują.  
- Jak w rzeczywistości będzie okaże się na koniec roku – komentuje Sławomir Janicki wójt gminy Kaliska. – Z tego co przekazuje na bieżąco dyrektor PUP jest szansa na pozyskanie dodatkowych pieniędzy. Ja także liczę na środki w ramach prac interwencyjnych i publicznych i jestem optymistą.
Do wykorzystania jest jeszcze wiele programów, w tym środki EFS czy rezerwa ministra. W najlepszym wypadku do końca roku można zebrać na aktywizację ok. 10 mln zł. Wszystko zależy od powodzenia w konkursach.
Włodarze podkreślają dobrą współpracę z Urzędem Pracy, do dyrekcji PUP o zaistniałą sytuację nikt nie ma większych pretensji.
- Z pustego i Salomon nie naleje – mówi wójt Kalisk. – Pytanie o oszczędności powinniśmy kierować do naszych posłów.