Wszędzie słychać modlących się ludzi - relacja z pielgrzymki do Katynia i Smoleńska

Ks. Jan Kulas, proboszcz parafii pw. św. Jakuba Apostoła w Lubichowie wraz z pielgrzymką z Osieka był w Rosji i na Białorusi. Oddali hołd poległym w Katyniu oraz pomodlili się za ofiary tragedii smoleńskiej.

W dniach 3 - 9 października br. odbyła się pielgrzymka organizowana przez parafię św. Rocha w Osieku. Wśród pielgrzymów był proboszcz parafii św. Jakuba Apostoła w Lubichowie, Jan Kulas, który opowiedział nam o tym, co zobaczył za wschodnią granicą.

Z miejsca kaźni i tragedii
Według ks. Jana Kulasa wioski w Rosji robią smutne wrażenie. Drogi są dziurawe, wyboiste, chodniki krzywe. Wszędzie jest brudno.
- Smoleńsk jest dużym miastem położonym w wąwozie – mówi ks. J. Kulas. -  Nas interesowało miejsce tragedii. Za miastem, na pasie lotniska wojskowego w odległości 1,5 km jest głęboki wąwóz. Wyżej wąwozu jest kołchoz. W oddali rosło kilka wysokich brzóz. To właśnie o  brzozę zahaczyło skrzydło prezydenckiego samolotu TU-154M, zanim runął na ziemię. W miejscu tragedii samolotu jest sporo kwiatów, wieńców i zniczy. Samolot był przykryty seledynowym brezentem, ale już został otoczony betonowym płotem, zza którego ledwo było go widać. Co krok można spotkać rosyjskich żołnierzy pilnujących wraku samolotu. Wszędzie słychać modlących się ludzi, którzy przelewają łzy za tych, którzy zginęli w tej strasznej katastrofie. Wszędzie mnóstwo pielgrzymek z Polski. Pomodliliśmy się za ofiary tragedii, ze łzami w oczach wspominaliśmy ich
.
Katyń - grób ok. 4400 Polaków, których ładowano do ciężarówek, drutem związywano ręce i rozstrzeliwano nad dołem, który stał się ich mogiłą. W tym miejscu dokonano mordu na polskiej inteligencji, ta zbrodnia do dziś nie została uznana jako ludobójstwo. Obok lasku katyńskiego nazwanego Kozie Góry znajduje się wieś Katyń. Po obu stronach drogi są groby ofiar represji stalinowskich. Do tej pory odnaleziono około 6500 zamordowanych obywateli ZSRR. Przy mogiłach Polaków jest krzyż. Znajduje się tam również mauzoleum, gdzie wypisane są nazwiska ofiar.
- Bardzo wymowny jest obraz Matki Boskiej Katyńskiej, która trzyma w swych rękach przestrzeloną czaszkę ludzką – mówi J. Kulas. - Pomodliliśmy się za ofiary tej strasznej tragedii
„wieczny odpoczynek...”

Piękno miasta i czasy PRL
3 października ok. godz. 17, z placu parafialnego w Osieku ruszyła pielgrzymka na wschód.
Rano, 4 października pielgrzymi przekroczyli granicę białoruską.
- Wróciły wspomnienia z PRL: kontrola dokumentów, kierowcy musieli przedstawić kilkanaście pism, zaświadczeń – mówi Jan Kulas, proboszcz parafii św. Jakuba Apostoła w Lubichowie. - Wraz z pielgrzymką jechało czterech kapłanów. Każdy z nich musiał podpisać oświadczenie, że na Białorusi nie będą sprawować żadnych czynności liturgicznych.
Po przekroczeniu granicy zwiedzili miasto Brześć nad Bugiem oraz Twierdzę brzeską.
- Wrażenia były bardzo pozytywne: piękna nowa architektura bloków mieszkalnych oraz pozostałych budynków. Wszędzie nowe chodniki, dużo zieleni, kwiatów, wszech panujący porządek. W Twierdzy brzeskiej same kontrasty: surrealistyczna rzeźba, która jak gdyby starała się stłamsić stare mury Twierdzy brzeskiej z czerwonej cegły.
Potem nastąpił przejazd do Kobrynia, pięknego, zadbanego miasta. Obok starych, drewnianych domów i dworków (w tym Romualda Traugutta) widzieli nowoczesne budownictwo, wszędzie było czysto i schludnie. W Kobryniu, w okresie międzywojennym pracował pochodzący z Lubichowa brat zakonny Antoni Byczyński, który zajmował się sierotami po rewolucji październikowej.
- Nasz Starogard Gd. robi smutne wrażenie na tle białoruskich miast – mówi ks. proboszcz J. Kulas. - Gdy się wjeżdża od strony Lubichowa brakuje między innymi: chodników, zieleni. Takiej brzydkiej ulicy, tak zaniedbanej, jak ul. Lubichowska nie spotkałem w całej Białorusi.
 Potem nastąpił przejazd do Berezy Kartuskiej i zwiedzanie klasztoru ojców Kartuzów, gdzie zachowały się ruiny potężnych murów klasztornych. Część z nich wysadzono w powietrze w czasie II Wojny Światowej. W odległości około kilometra znajduje się byłe więzienie polskie, w którym Józef Piłsudski przetrzymywał swoich wrogów politycznych. Tuż obok więzienia odbyły się w tym roku krajowe dożynki i z tej okazji powstała nowa dzielnica mieszkalna oraz prawosławna cerkiew.
We wtorek, 5 października zwiedzili Nowogródek, gdzie znajduje się dom Adama Mickiewicza oraz kościół farny, w którym był chrzczony nasz wielki poeta. W tym kościele także brał ślub Władysław Jagiełło z Księżniczką Orszańską.
-    W miejscowości Słonin władze białoruskie zamknęły polską szkołę prowadzoną przez siostry zakonne – mówi J. Kulas. - Siostry zostały zmuszone do wyjazdu ze Słonina. Wchodząc do kościoła, ksiądz w połowie Mszy Świętej przerwał ją i przez 5 minut milczał, a później nerwowo szukał tekstów w języku białoruskim. Odnieśliśmy wrażenie, że bał się, że nasze wejście do kościoła to jakaś nagonka ze strony władzy.

Polacy nie rozmawiają po polsku
Na wsiach, z dala od miast czas jakby stanął w miejscu.
- Jeden z Polaków mieszkający na Białorusi, 96-letni mężczyzna mówił nam, że Polacy nie rozmawiają ze sobą po polsku, żeby nie drażnić Białorusinów – mówi ks Jan Kulas. - Młode pokolenie już praktycznie wcale nie mówi po polsku.
Pięknym miastem jest Mińsk, stolica Białorusi. Zwiedzili w nim muzeum Melchiora Wańkowicza.  - W mieście uderza wspaniałe rozwiązanie komunikacyjne a  także artyzm, jeżeli chodzi o nowe budownictwo. 20 lat temu na Białorusi były głównie tzw. szutrowe drogi, a dziś prawie wszystkie trasy to dwupasmowe jezdnie. Jedynie gorsze drogi (ale o wiele lepsze niż w Polsce) są przy wjeździe do Pińska. Miasto Pińsk obecnie liczy około 130 tys. mieszkańców. Jest to miasto wielokulturowe. Mieszka tam dużo Żydów. Do polskości przyznaje się około 3 tys. osób, głównie są to osoby starsze. Zwiedziliśmy w Pińsku katedrę, klasztor ojców franciszkanów, kolegium Joannitów i dom Ryszarda Kapuścińskiego – mówi ks. Kulas. -W czasie II Wojny Światowej hitlerowcy rozstrzelali 45 kapłanów z diecezji pińskiej, a Stalin w latach 50-tych wyburzył 6 kościołów.

Białorusini zrobili duże wrażenie na księdzu
- Od Warszawy poprzez całą Białoruś mamy równinę, ziemia na Białorusi jest dobrej klasy, uprawia się tam dużo bydła – mówi ks. proboszcz. - Widać kulturę rolną. Po polach jeździ nowoczesny sprzęt, a to dlatego, że wydzierżawiono większość kołchozów Holendrom. Wydajność z hektara wynosi od 5 do 8 ton zboża. Wszędzie jest żywy kult Lenina, o czym świadczą liczne pomniki: Lenin jako dziecko, młodzieniec, działacz czy starzec. Białorusini są spokojnym, zdyscyplinowanym narodem.