Duszący swąd w domu

Dramat Edyty Janiszewskiej zaczął się 2 lata temu. Wówczas już 15 lat mieszkała w mieszkaniu w Barłożnie i według niej nie było z nim żadnego problemu. Kobieta twierdzi, że chwaliła sobie ciszę i spokój oraz ładny widok z okna.
- Mniej więcej 2 lata temu w mieszkaniu zaczął unosić się dziwny, charakterystyczny zapach. Zbiegło się to z remontem mieszkania znajdującego się bezpośrednio pod moim. Sądzę, że przykry zapach spowodowany  był gruntownym remontem, jaki sąsiad przeprowadził w swoim mieszkaniu, wybijając ścianę do komina, przerabiając system wentylacji w łazience i stąd podejrzenie, że w moim mieszkaniu ulatnia się gaz kominowy. Według mnie to wówczas musiało się coś niedobrego stać i doprowadzić do tego, że do dzisiaj unosi się ten zapach. Interweniowałam wielokrotnie u sąsiada, ale ten mówi, że to nie jego wina. Z tego powodu musiałam zrywać podłogi w każdym pokoju, jednak to nie przyniosło żadnego rezultatu. Byli również kominiarze, jednak nikt nie może mi pomóc.

Batalia z urzędnikami…
Pani Janiszewska rozpoczęła zatem swoją batalię. Najpierw zasięgnęła jednak opinii specjalistów. Mistrz kominiarski stwierdził kilka nieprawidłowości m.in. zalecił zmianę przewodów wentylacyjnych na inne - awaryjne oraz udrożnienie korony komina. Ponadto w dokumencie odnajdujemy informację, że korona komina została zapchana kocem. Z prośbą o wyjaśnienie sprawy kobieta zwróciła się powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego. W kilka dni po oględzinach dokumentacji przyszła decyzja o umorzeniu sprawy. Powód? „Podnoszony przez wnioskodawczynię problem chemicznego zapachu (…) nie leży w kompetencjach (…) organów nadzoru budowlanego”.
- Nie mogę zrozumieć tego do dziś. Prosiłam o sprawdzenie wentylacji, kominów etc. Nikt nie sprawdził prawidłowości ich działania. Tym bardziej, że kominiarze stwierdzili, iż system wentylacji jest przerobiony. Jestem osobą w podeszłym wieku i nie mam już sił, aby sprostać zagrożeniom, które spowodowane, są według mnie przez lokatorów z niższych kondygnacji. Wnosiłam wówczas znowu o ponowne sprawdzenie przyczyn nieprawidłowości. W kolejnym piśmie po moim odwołaniu, napisano jednak, że umorzenie prowadzonego postępowania nastąpiło z uwagi na to, że nie podałam numeru mieszkania, którego dotyczył wniosek! Rzeczywiście numeru tego mieszkania nie podałam, ale w decyzji znajdujemy wzmiankę, że ustalono go podczas oględzin. Wraz z poprzednią umarzającą decyzją przyszło jednak zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego już z prawidłowym numerem wnioskowanego mieszkania
Pani Janiszewska nie poddała się i poprosiła o dodatkowy dowód z oględzin całego budynku mieszkalnego, który miał zostać włączony do akt sprawy. W protokole padły ważne dla pani Janiszewskiej słowa „nadal panuje w mieszkaniu specyficzny chemiczny zapach”.
    Jest do dowód na to, że sobie tego nie wymyśliłam, chociaż sąsiedzi mówili, że mam leczyć się w Kocborowie – mówi Edyta Janiszewska. – W protokole ponadto wyjaśniłam, że w mojej ocenie, aby określić prawidłowość lub nieprawidłowość podłączenia urządzeń grzewczych i wentylacji niezbędne jest wykonanie orzeczenia dotyczącego całego budynku. Budynek nie ma swojej książki, żadnych aktualnych badań i sprawdzeń, przeglądów etc.
Kolejne pismo przynosi nadzieję dla pani Janiszewskiej, mianowicie zostało wszczęte postępowanie w sprawie: stanu technicznego komina oraz prawidłowości podłączeń urządzeń grzewczych i wentylacji w budynku mieszkalnym.

W nocy do szpitala
Zapach dokucza nie tylko pani Janiszewskiej. Problem widzą również jej znajome. Jolanta Adam, twierdzi, że w dzieciństwie wielokrotnie bywała w tym mieszkaniu, ale nigdy nie panował w nim tak nieprzyjemny zapach.
- W gardle drapie, oczy łzawią. Ja jestem młodą kobietą, ale co dopiero ma powiedzieć starsza kobieta! – nie kryje oburzenia  J. Adam. Potwierdza to również inna mieszkanka Barłożna Zyta Walkowska.
 - Nie mam już naprawdę nerwów na to wszystko. Dwa razy wylądowałam już w szpitalu, duszę się od tego zapachu – skarży się E. Janiszewska. - W dniu 16 czerwca przeprowadzono oględziny, podczas, których został ustalony stan faktyczny dotyczący podłączeń grzewczych i wentylacji w całym budynku, jednak do dzisiaj nie wpłynęło żadne pismo w tej sprawie.

Zdaniem drugiej strony...
O komentarz w tej sprawie poprosiliśmy również sąsiada pani Janiszewskiej. Mariusz Laskowski twierdzi jednak, że to nie jego problem i on nie zrobił nic, co mogłoby spowodować pojawienie się przykrego zapachu w mieszkaniu.
 - Rzeczywiście dokonałem remontu kompleksowego całego mieszkania, jednak nie robiłem nic, co by mogło uszkodzić komin i naruszyć system wentylacyjny – zapewnia Mariusz Laskowski. - Co do kominiarzy, to koc, wspomniany w opinii jednego z kominiarzy, włożył tam inny kominiarz. Tak naprawdę nie wiem, o co tej pani chodzi. Ponadto w mojej opinii powodem zaduchu jest to, że nikt nie wietrzy systematycznie mieszkania, pani wyjeżdża do rodziny a mieszkanie zamknięte – dodaje M. Laskowski. - O ile dobrze pamiętam, to najpierw wymieniano podłogę a dopiero potem pojawił się przykry zapach. Można tutaj wspomnieć o tym, że nie robiła tego profesjonalna ekipa i może to jest przyczyną przykrego zapachu. Ponadto decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budownictwa stwierdza, iż „nie można wykluczyć, że przyczyną emisji zapachów są materiały budowlane wbudowane w obiekt”. Miejscowy  Sanepid jeszcze nie zbadał, czy ten zapach rzeczywiście jest i czy jest szkodliwy.

Inspektorat każe czekać
O wyjaśnienie sprawy zwróciliśmy się także do Piotra Cychnerskiego, powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w Starogardzie Gd.
- Na początku trzeba wyjaśnić pierwszą kwestię, mianowicie postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonywanych w mieszkaniu pana Laskowskiego zostanie kontynuowane w momencie powrotu akt z Gdańska, gdzie rozpatrywano odwołanie pani Janiszewskiej – wyjaśnia P. Cychnerski. – W tej chwili mogę jedynie powiedzieć, że wszystko wskazuje na to, że ten pan naruszył prawo budowlane. Będzie trzeba dokonać oceny technicznej i dokładnie określić, jaki był zakres wspomnianych prac budowlanych. Ponadto zostało wszczęte postępowanie w sprawie oceny samego komina i wentylacji budynku. Najprawdopodobniej nałożę na mieszkańców dostarczenie określonych ekspertyz i oceny technicznej komina. Dotyczy to oczywiście mieszkańców podłączonych do jednego pionu. Dokładne zbadanie zakresu robót u pana Laskowskiego przy jednoczesnej ocenie systemu wentylacji powinno dać odpowiedź o przyczynę przykrego zapachu w mieszkaniu sąsiadki.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponadto podkreśla, że problemem jest brak powołanej wspólnoty mieszkaniowej.
- Utrudnia to znacząco nasze działania. Jeżeli zostaną stwierdzone nieprawidłowości w systemie wentylacji to obowiązkiem wspólnoty będzie jak najszybsze ich usunięcie.

Szkodliwy czy nie?
Ostatnią kwestią, jaką podnosi E. Janiszewska jest sprawa zbadania szkodliwości przykrego zapachu. Ocena ta leży w gestii Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarno-Epidemiologicznego w Gdańsku.
- W takim wypadku trzeba problem zgłosić przede wszystkim do oddziału powiatowego – podkreśla Jan Poźniak, zastępca kierownika działu laboratoryjnego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Sanitarno-Epidemiologicznego w Gdańsku. – W piśmie trzeba podkreślić, że podejrzewa się wpływ zapachu na zdrowie, opisać dokładnie sprawę i jej okoliczności. Co do kosztów, tę sprawę analizuje się później. Często jest to skomplikowana prawnie sprawa. Można wnosić np. o to, aby koszty pokryła osoba odpowiedzialna za pojawienie się tego zapachu. Niemniej jednak takie badanie jest konieczne i nie wolno z nim zwlekać.
W tej sprawie mimo, że ciągnie się już od 2 lat, nadal jest więcej niewiadomych niż faktów. Trwające w tej chwili postępowania dają jednak nadzieję, że w niedługim czasie pani Janiszewska, dowie się, co jest przyczyną przykrego zapachu w jej mieszkaniu.

Zdaniem prawnika
Katarzyna Świerzko – Skoworotko, radca prawny z Kancelarii Vindex w Tczewie
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności zasadne jest wykorzystanie drogi postępowania administracyjnego (nadzór Budowlany i Sanitarno-Epidemiologiczny), co obecnie jest czynione i ta droga wydaje się najwłaściwsza. Najważniejsza będzie opinia ekspertów. W przypadku niekorzystnej decyzji organu I instancji – zawsze służy prawo odwołania do organu II  instancji.
Jeśli chodzi o drogę postępowania cywilnego – to zgodnie z treścią przepisu art. 144 Kodeksu cywilnego właściciel nieruchomości (tu: sąsiad czytelniczki) powinien powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Chodzi tutaj przede wszystkim o hałas, zapachy, emisje pary i gazów. Tego typu działania określane są jako imisje pośrednie. Ustalenie, kiedy następuje przekroczenie ponad przeciętną miarę zależy m.in. od społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Oczywistym jest, że w lokalu mieszkalnym nie może być brzydkich zapachów spowodowanych działaniem innych osób. Właścicielowi przysługuje prawo do przywrócenia stanu zgodnego z prawem (art. 222 § Kodeksu cywilnego).
Prokuratura nie jest tu odpowiednią instytucją do pomocy, gdyż wszczyna postępowanie w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, a tu z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia.