czwartek, 10 września 2026 13:01
Reklama

Rodzina Kauffmannów. Jak rozwijał się lokalny biznes w mieście?

Preussisch Stargard. Goldfarb, Wiechert, Winkelhausen. Nagórski, Przewoski, Horstmann, Pillar. Fabryka likierów, tabaki. Młyny, maszyny parowe itd. Niektóre budynki i zakłady istniejące do dzisiaj. Była tez fabryka obuwia oraz budynek mieszkalny zasłużonej rodziny dla Starogardu - rodziny Kauffmann.
  • Źródło: Królewskie Miasto Preussisch Stargard
Rodzina Kauffmannów. Jak rozwijał się lokalny biznes w mieście?
Dom rodzinny Kauffmannów przy ulicy Friedrichstrasse (Kościuszki). Budynek stał naprzeciwko Fabryki Goldfarba (Starostwo Powiatowe).

Autor: Królewskie Miasto Preussisch Stargard

Jan Buchholz w książce „ Królewskie Miasto Starogard” pisze o Abrahamie Piotrze Kauffmannie, urodzonym w roku 1790 w Preussisch Stargard. Początkowo trudnił się handlem skór owczych i wołowych.

W 1856 roku firmę przejmują trzej synowie Benjamin, Scheyer i Nathan. Powstaje firma Peter Kauffmann i synowie. W 1868 roku jedynym właścicielem zostaje Scheyer, który zmienia imię na Peter. Zamyka on nierentowną garbarnie i utrzymuje się jedynie z handlu skórą. W 1888 roku przenosi przedsiębiorstwo do kamienicy na Rynku. W tym czasie działalność w firmie rozpoczyna jego syn Felix. W 1892 roku Felix udaje się do fabryk w Wufrath, Pirmasens, Weissenfels i Lipsku. Pracuje tam jako zwykły pracownik aby poznać system pracy oraz problemy pracowników.

W roku 1895 powstaje nowa fabryka za budynkiem mieszkalnym przy dzisiejszej ulicy Kościuszki. Fabryka była wyposażona w światło elektryczne i centralne ogrzewanie. Pomieszczenia fabryczne były wysokie, widne i wietrzne.
Firma Peter Kauffmann i synowie pod kierownictwem braci Felixa i Alberta rozwijała się prężnie.

Przy Friedrischstrasse, dzisiejszej ulicy Kościuszki, postawili okazały dom rodzinny. Po przeciwnej stronie rozwijał się biznes tabaczany Goldfarba. Pomimo poświecenia się swojemu biznesowi, czynnie wspierali przedsięwzięcia charytatywne i kulturalne w mieście.
Albert Kauffmann w 1925 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta.
Felix Kaufffmann ożenił się z Magdą Anker. Mieli trójkę synów: Hansa, Paula i Georga.
Albert Kauffmann ze związku z Ewą Gottschalk miał pięcioro dzieci: Fritza, Alfreda, Lotte, Hildegardę oraz Petera. Wszystko układało się dobrze, aż do roku 1939...

Sytuacja rodzin żydowskich w Niemczech w 1939 roku oraz zbliżający się konflikt z Polską skłoniły Felixa i Alberta do opuszczenia wraz z rodzinami Starogardu i szukania schronienia w Szwecji i Danii.
Kierownictwo w firmie Peter Kauffmann i synowie przejął najstarszy syn Felixa, Hans, uczestnik I wojny światowej, odznaczony Krzyżem Żelaznym II klasy. Uważał on, że jego przeszłość bojowa uchroni go przed prześladowaniami ze strony Niemców. Na wszelki wypadek w lipcu 1939 roku wysłał żonę oraz jedyną córkę na wakacje do Kopenhagi.
Po przejęciu władzy przez Niemców w mieście zaczęły się prześladowania oraz mordowanie Żydów. 18 października Hans Kauffmann oraz Juliusz Senft zostali zamordowani w Ratuszu. Byli to ostatni żyjący Żydzi w Pr. Stargard.

Po zamordowaniu przez Niemców Hansa Kauffmanna fabryka obuwia przeszła pod kierownictwo Treuhandstelle Ost. W 1945 roku fabryka została znacjonalizowana. Po zakończeniu wojny córka Alberta, Hildegarda po przeżyciu likwidacji getta i Powstania Warszawskiego, wróciła do Starogardu lecz została uznana za Niemkę i musiała opuścić rodzinne miasto.

Felix Kauffmann zmarł w 1944 roku w Szwecji.
Magda Kauffmann, zd. Anker, zmarła w 1955 roku w USA.
Syn Hans został zamordowany przez Niemców w 1939 roku w Pr. Stargard
Syn Paul został sedzią w Danii. Zmarł w 1983 roku, bezdzietny.
Syn George został lekarzem w USA. Zmarł w 1980 roku, bezdzietny.
Albert Kauffmann, Honorowy Obywatel Miasta, zmarł w 1940 roku w Szwecji.
Ewa Kauffmann zd. Gottschalk zmarła w 1956 roku w Danii.
Syn Fritz został lekarzem, zmarł w Danii, bezdzietny.
Syn Alfred zmarł w 1988 roku w USA, bezdzietny.
Córka Lotte zmarła w 1918 roku w Pr. Stargard.
Córka Hildegarda zmarła w 1954 roku w Anglii, bezdzietna.
Syn Peter został zastrzelony w 1943 roku w podobozie Trawniki w akcji „Dożynki” z rozkazu Himmlera.
Tylko Hans Kauffmann ze związku z Kaete Lesser doczekał się córki, która urodziła się w 1930 roku. Była ona ostatnim potomkiem rodziny Kauffmann z Pr. Stargard. Zmarła w 2013 roku, bezdzietnie.

 


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

o 10.10.2021 08:25
Ich fabrykę w Starogardzie też zamordowano.

Reklama
Reklama
Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKoncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane i współorganizowane przez PFB we wrześniu Sala Koncertowa PFB11/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 43-151,50 złKoncert symfoniczny – W rytmie Buenos AiresArpi Sinanyan – sopranWystąpią:Orkiestra PFBArtur Koza – dyrygentArpi Sinanyan – sopranTomasz Marut – fortepianPaweł Zagańczyk – bandoneonMonika Orłowska – skrzypceChór Filharmonii ŁódzkiejProwadzenie: Krzysztof DąbrowskiW programie:Astor Piazzolla – Cztery pory roku w Buenos Aires [22’]Przerwa [20']Martín Palmeri – Misa a Buenos Aires [37’]Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej niezbyt często grywa kompozycje latynoamerykańskie. Tak właśnie będzie podczas pierwszego wrześniowego koncertu. Filharmoników gdańskich poprowadzi Artur Koza, na co dzień kierownik Chóru Filharmonii Łódzkiej, który również wystąpi w Sali Koncertowej 11 września. Zaśpiewa znakomita ormiańska sopranistka Arpi Sinanyan, a solowe partie instrumentalne wykonają: pianista Tomasz Marut, grający na bandoneonie Paweł Zagańczyk (wystąpią w kompozycji Palmeriego) oraz skrzypaczka Monika Orłowska (solistka utworu Piazzolli).Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB18/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 38-131,50 złInauguracja sezonu artystycznego 2026/2027Wystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentDavid Khrikuli – fortepianDavid Khrikuli fot. Juan Luis PoutProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Fryderyk Chopin – II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 [30’]Przerwa [20’]Gustav Mahler – I Symfonia D-dur Tytan [50’]Koncert, którym inaugurujemy sezon artystyczny, to zawsze moment szczególny. Orkiestrę Polskiej Filharmonii Bałtyckiej poprowadzi oczywiście jej szef artystyczny maestro George Tchitchinadze. Solistą podczas pierwszej części koncertu będzie gruziński pianista David Khrikuli, finalista ubiegłorocznego Konkursu Chopinowskiego. W jego wykonaniu zabrzmi II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Fryderyka Chopina (który Khrikuli wykonywał podczas finałowego etapu Konkursu). W drugiej koncertu części zabrzmi pełna ironii, fascynacji naturą czy pieśnią ludową I Symfonia D-dur Tytan Gustava Mahlera. Główny Sponsor PFB – Mecenas Kultury  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Kameralna PFB20/09/2026, niedziela, godz. 12:00Bilety w cenie: 25-41 złKlasyka na Ołowiance – Fortepian w tańcuMikołaj Sikała fot. Mateusz Słodkowski Wystąpią:Emilia Biskupska – fortepianZuzanna Lisiecka-Madeja – fortepianMikołaj Sikała – fortepianDaniel Ziomko – fortepianProwadzenie, kierownictwo artystyczne: Dominika Glapiak W programie: utwory Mikołaja Sikały oraz jego aranżacje utworów takich kompozytorów, jak Igor Strawiński, Darius Milhaud, Leonard Bernstein, Ernesto Lecuona czy George GershwinPomysłodawczyni i prowadząca cykl Klasyka na OłowianceDominika Glapiak na pierwsze spotkanie w nowym sezonie proponuje muzykę taneczną jako inspirację dla kompozytorów. W rozmaitych konfiguracjach na jednym fortepianie zagrają Emilia Biskupska, Zuzanna Lisiecka-Madeja, Mikołaj Sikała i Daniel Ziomko, prezentując utwory wykonywane na cztery ręce, a także - co w życiu koncertowym zdarza się niezwykle rzadko - na sześć oraz finalnie na osiem rąk. Zabrzmi muzyka gdańskiego pianisty i kompozytora Mikołaja Sikały, którego utwory balansują między klasyczną formą oraz bogactwem świata muzyki rozrywkowej. Będą też dzieła oryginalne, nawiązujące między innymi do brzmień jazzowych, klubowych oraz latynoamerykańskich, a także transkrypcje rozmaitych przebojów XX-wiecznych kompozytorów (m.in. słynne Mambo z suity West Side Story).  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB25/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 33-131,50 złKoncert symfoniczny – Valerij SokolovValerij Sokolov – skrzypceWystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentValerij Sokolov – skrzypce W programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Uwertura do opery Don Giovanni K.527 [6']Piotr Czajkowski – Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 [37']Przerwa [20']Wolfgang Amadeusz Mozart – Symfonia g-moll nr 40 K.550 [27']Miesiąc zwieńczy koncert z udziałem świetnego ukraińskiego skrzypka, laureata Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. George’a Enescu w Bukareszcie w 2005 roku Valerija Sokolova. Artysta wraz z Orkiestrą Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze zagra jedno z najbardziej znanych dzieł literatury skrzypcowej i zarazem jeden z najbardziej efektownych koncertów romantycznych, czyli Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego. Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Data rozpoczęcia wydarzenia: 01.09.2026
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: Kociewiak Treść komentarza: Skarszewy to bogate miasto, można ich dymać. Data dodania komentarza: 31.08.2026, 08:13 Źródło komentarza: Dojenie mieszkańców za wodę czy wywóz śmieci trwa Autor komentarza: Mieszkaniec St. Treść komentarza: Urzędasy mają w du.ie takie inwestycje i nowe miejsca pracy . Kasę mają z dotacji i spokojne posadki. Data dodania komentarza: 29.08.2026, 21:09 Źródło komentarza: TYLKO U NAS: Firma Resolve wycofuje się z planowanej budowy zakładu zagospodarowania odpadów na Kochankach! Autor komentarza: radek otwór Treść komentarza: I tym sposobem przepędzono potencjalnie kilkaset miejsc pracy. W Gietrzwaładzie też byli dumni z siebie....przez miesiąc, jak pustka w portfelu i bezrobocie zajrzało do codzienności. Data dodania komentarza: 27.08.2026, 13:32 Źródło komentarza: TYLKO U NAS: Firma Resolve wycofuje się z planowanej budowy zakładu zagospodarowania odpadów na Kochankach! Autor komentarza: Życzliwy Treść komentarza: A mogło być tak pięknie i jak zawsze ludzie się przestraszyli czegoś o czym nie mają pojęcia ;) Data dodania komentarza: 27.08.2026, 13:17 Źródło komentarza: TYLKO U NAS: Firma Resolve wycofuje się z planowanej budowy zakładu zagospodarowania odpadów na Kochankach! Autor komentarza: KOT Treść komentarza: Skarszewy to ciekawa kraina, można ich dymać bez mydła. Data dodania komentarza: 27.08.2026, 07:11 Źródło komentarza: Dojenie mieszkańców za wodę czy wywóz śmieci trwa Autor komentarza: Ja Treść komentarza: Najpierw należy dowiedzieć się u źródła a później cokolwiek pisać . Powtarzanie głupot pewnej redakcji i grupy ludzi a fb nie służy ani wam ani Starogardzianom . Data dodania komentarza: 26.08.2026, 18:10 Źródło komentarza: Zakład zagospodarowania odpadów w mieście?! Mieszkańcy „Kochanek”mają wiele wątpliwości
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama