Pinczyna droga do wolności

Dyrektorka szkoły Iwona Loroch przypomniała, że w Pinczynie mieszkali ludzie wielcy, dla których słowo Polska znaczyło bardzo wiele. Przypomniała Pawła Piekarskiego, byłego kierownika pinczyńskiej szkoły i Franciszka Wyżlica. Obaj złożyli najwyższą ofiarę za polskość- swoje życie.
Ważne daty
Padały ważne dla Pinczyna daty:14 września 1772 roku, kiedy miejscowość przeszła pod panowanie króla pruskiego, 26 kwietnia 1886 roku, kiedy została wydana pruska ustawa o utworzeniu Komisji Kolonizacyjnej. Miała ona wykupić grunty od polskich ziemian. Sprowadzano na te tereny chłopów niemieckich, a Polacy z niepokojem patrzyli jak ich ziemię zawłaszczają osadnicy niemieccy. Szukali też sposobów na jej obronę.
Pinczyńska poetka Franciszka Powalska, tak wspominała w swoim pamiętniku czasy zaborów:” Chociaż nas prześladowali myśmy zniemczyć się nie dali, polskiej mowy nie stracili, dzieci po polsku uczyli.”
Od 1888 roku parcelacji niemieckiej przeciwstawiono parcelację polską. Ziemianin Teodor Kalkstein z Jabłówka był jednym z wybitnych działaczy, który zakładał spółki parcelacyjne mające ocalić polską ziemię. W tym samym roku powstałą spółka Związek Rolny i Kredytowy- spółka z nieograniczoną odpowiedzialnością prawną. W grudniu do spólki należało już 71 członków. Od 1890 roku Niemcy przestali udzielac koncesji na budowę domów . Dlatego ludzie wegetowali w ziemiankach, chlewach ,szałasach. Nie wolno im było budowac palenisk. Jednym z parcelantów był Józef Stopa, który kupił wóz cygański i w nim zamieszkał. Dostał koncesję, ale dopiero wtedy, kiedy obiecał, ze nie sprzeda go Polakowi.
Dzięki księdzu
Przełom w działalności pierwszej na Kociewiu spółki parcelacyjno- produkcyjnej nastąpił wraz z nowym zarządem w 1893 roku. Na jego czele stanął ks. dziekan Józef Larisch. Udało mu się ustabilizować sytuację, bo był także jednym z założycieli Banku Ludowego w Starogardzie Gd. Pinczyńscy spółkowicze zostali jego udziałowcami i odtąd mieli otwarty kredyt na cele gospodarcze. Spółka po spłaceniu zobowiązań przestała istnieć w 1906 roku. Dzięki niej powstało 195 gospodarstw rolnych położonych wokół Pinczyna i dotąd istniejących.
W 1958 roku , w 70 rocznice powstania spółki w centrum wsi stanła obelisk upamiętniający to wydarzenie. W tym roku przypada 120 rocznica tego istotnego dla rozwoju Pinczyna faktu.
Wanda Dembek tak pisała w wierszu „Śpiewaj ludu”: ”Jak to w starogardzkiej stronie, gdzieś na pinczyńskim zagonie, ludzisków z całego świata wspólna dola wszystkich brata”.
Pinczyniacy nie dali się zniemczyć. Księża, rodzice i nauczyciele dbali aby polska, zakazana mowa była ciągle obecna.
 Lata 1906-07 przyniosły głośny strajk szkolny. Jego przyczyną było rozporządzenie nakazujące naukę religii po niemiecku.
O patronie
Ks. Stanisław Hoffman urodził się w Złym Mięsie koło Chojnic. Tam jego rodzice Michał i Marcjanna prowadzili gospodarstwo rolne. To był 5 maja 1876 roku.. Mały Staś skończył szkolę elementarną w Łęgu. Potem kształcił się w Collegium Marianum w Pelplinie. Był wikariuszem w Komórsku, Łążynie, Zblewie. Lata choroby (1909- 19) spędził w Pinczynie.
Organizował w czasie zaborów tajne nauczanie, zorganizował Towarzystwo Śpiewu św. Cecylii, rozwijał działalność teatralną, taneczną i muzyczną. Dzięki niemyu we wsi powstał przystanek kolejowy, łaźnia, zelektryfikowano centrum wsi i budowano drogi. Był budowniczym neobarokowego kościoła, który zastąpił stuosiemdziesięcioletnią, drewnianą budowlę. Był prezesem Zarządu Kółka Rolniczego i wreszcie posłem na Sejm. Przekazywał na cele społeczne swoje diety. 15 października 1939 roku duchowny został aresztowany. Dzień później rozstrzelany i pochowany w Lesie Szpęgawskim
Kazimiera Kuziemska i Teresa Krzyżyńska- nauczycielki przygotowały tą przejmującą prezentację z pokazem archiwalnych zdjęć. Prawdziwa lekcja historii.